Tıbbi editör: Doç. Dr. Cengiz DibekoğluSon gözden geçirme:
Peritoneal Metastaz, Sitoredüktif Cerrahi ve HIPEC
Peritoneal Metastazda Tedavi Seçenekleri, CRS, HIPEC ve Hasta Seçimi
Sitoredüktif cerrahi (CRS) ve HIPEC farklı tedavi yöntemleridir. Uygun kolorektal peritoneal metastaz hastalarında temel hedef, görülebilir tümör odaklarının tamamen çıkarılmasıdır. HIPEC'in eklenmesi ise ayrıca değerlendirilir.
Karın zarı metastazı, kanser hücrelerinin karın boşluğunu örten zar yüzeylerine yayılmasıdır. Bazı hastalarda cerrahiyle görülebilen tümör odaklarının çıkarılması değerlendirilebilir. Bu işlem sitoredüktif cerrahi olarak adlandırılır. HIPEC ise ameliyat sırasında karın boşluğuna ısıtılmış kemoterapi verilmesidir. İki yöntem aynı şey değildir ve HIPEC'in yararı kanserin türüne, kullanılan ilaca ve hastanın özelliklerine göre değişir. Kolorektal, mide, apendiks ve yumurtalık kanserlerinde görülebilir; primer peritoneal mezotelyoma ayrı bir hastalıktır. Bu bölümde hangi hastalarda cerrahi düşünülebileceği, HIPEC'in olası yeri, ameliyatın riskleri ve diğer tedavi seçenekleri açıklanmaktadır.
Özet
Hasta için önemli bilgiler
Peritoneal Metastaz (Karın Zarı Metastazı) Nedir, Hangi Belirtilere Yol Açar?
Sitoredüktif cerrahi (CRS) ile HIPEC aynı şey değildir. CRS görülebilir odakları çıkarır; HIPEC seçilmiş hastalarda ameliyat sırasında ısıtılmış kemoterapidir.Karın zarı metastazı, kanser hücrelerinin karın boşluğunu örten zar yüzeylerine yayılmasıdır. Karında sıvı birikmesi (asit), şişkinlik, karın ağrısı ve bağırsak geçişinde sorunlar görülebilir. Bazı hastalarda peritoneal metastaz görüntüleme incelemelerinde saptanır.
Sitoredüktif Cerrahi (CRS) Nedir?
Uygun hastalarda amaç, görülebilir tümör odaklarını mümkün olduğunca tamamen çıkarmaktır. Kolorektal peritoneal metastazda çoğu zaman asıl belirleyici adımdır. Başarı; geride kalan hastalık miktarı (CC skoru) ile yakından ilişkilidir — tam veya tama yakın sitoredüksiyon hedeflenir.
- Önemli not var
HIPEC Nedir ve Her Hastaya Uygulanır mı?
Kolorektal peritoneal metastazda oksaliplatinli HIPEC’in, tam sitoredüksiyon ve sistemik tedavi üzerine yaşam süresini uzattığı gösterilmemiştir (PRODIGE-7, klinik çalışma; kılavuz değil).HIPEC bazı hastalık türlerinde ve seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. Her sitoredüktif ameliyatın zorunlu bir parçası değildir. Sitoredüksiyon sonrası ısıtılmış kemoterapi solüsyonunun belirli süre karın boşluğunda dolaştırılmasıdır. CRS’nin kendisi değildir; sistemik kemoterapinin de alternatifi değildir. Tümör tipi, kanıt düzeyi ve merkez protokolüne göre konuşulur.
- Önemli not var
Sistemik kemoterapinin yerine geçer mi?
Hayır. HIPEC karın boşluğunda bölgesel ilaç maruziyeti sağlar; kan dolaşımındaki veya görünmeyen uzak hastalık riskini tek başına tedavi etmez. Sistemik tedavinin sırası tümör tipi, yanıt ve ameliyat planına göre ayrıca belirlenir.
- Önemli not var
Hangi Durumlarda CRS veya HIPEC Uygun Olmayabilir?
Tedavi kararı, multidisipliner tümör konseyinde ve bu ameliyatlarda deneyimli ekiplerin değerlendirmesiyle verilmelidir.Karın dışındaki yaygın metastazlar, çıkarılamayacak düzeyde peritoneal hastalık veya hastanın büyük ameliyatı kaldıramayacak durumda olması cerrahi uygunluğu sınırlayabilir. Yüksek hastalık yükünde veya tam temizliğin mümkün olmadığı durumda büyük cerrahinin zararı yararını aşabilir.
PCI ve CC skoru neden önemlidir?
PCI, ameliyat öncesi ve sırasında peritoneal hastalık yükünü; CC skoru ise cerrahi sonrası geride kalan hastalık miktarını tarif eder. Düşük–uygun PCI ve tam sitoredüksiyon olasılığı hasta seçiminde HIPEC adından daha belirleyicidir. Nasıl hesaplandığı Ne anlama gelir? sayfasında anlatılır.
Konu başlıkları

Ne anlama gelir?
Sitoredüktif cerrahi, HIPEC, PCI (0–39) ve CC skorunun hasta dilinde açıklaması.
Ne anlama gelir?
Kimlerde konuşulur?
Hangi kanser türlerinde CRS düşünülür; HIPEC her ameliyatta zorunlu değildir.
Kimlerde konuşulur?
Süreç
Ameliyat öncesi hazırlık, CRS, seçilmişse HIPEC ve sonrası takip.
Süreç
Sınırlar
Yararlar, riskler, uygun olmayan durumlar ve alternatifler.
Sınırlar
Landmark atlas
PRODIGE 7, OVHIPEC-1, COLOPEC ve diğerleri — CRS ile HIPEC ayrı; RCT vs gözlemsel.
Landmark atlasRandevu al
CRS uygunluğu ve HIPEC eklenip eklenmeyeceği ayrı sorulardır; konsey gerektirir. Bilgi için iletişime geçebilirsiniz.
Kanıt
Bilimsel kaynaklar
Kaynakları göster · 4Peritoneal metastaz ve HIPEC için kaynaklar. HIPEC her CRS’ye otomatik eklenmez; karar kişiye ve bağlama göredir.
Kanıt
Bilimsel kaynaklar
- ESMO metastatic colorectal cancer guideline (peritoneal disease context)ESMO · 2023 · DOI: 10.1016/j.annonc.2022.10.003Kaynağı aç
- PRODIGE 7 — Cytoreductive surgery with or without oxaliplatin HIPEC in colorectal peritoneal metastases (RCT)Lancet Oncology (klinik çalışma; kılavuz değil) · 2021 · DOI: 10.1016/S1470-2045(20)30599-4Kaynağı aç
- PSOGI — Peritoneal Surface Oncology Group International (education / consensus)PSOGI · Kaynak portalıKaynağı aç
- NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Colon CancerNational Comprehensive Cancer Network (NCCN) · Güncel sürümKaynağı aç
Kaynak listesi son kontrol: 31 Ekim 2026. (Sayfa içeriğinin gözden geçirme tarihi üstte ayrı gösterilebilir.)