1
Uyarı
Kusma, şişlik, gaita–gaz yokluğu.
Yazan ve tıbbi olarak inceleyen: Doç. Dr. Cengiz Dibekoğlu, Genel CerrahiSon güncelleme:
Acil Cerrahi
Bağırsak Tıkanıklığı ve Adezyonlar
Nedenler, uyarı bulguları, tanı ve tedavi
Kusma + gaz–gaita çıkaramama + karın şişliği acil değerlendirme ister — “bekleyelim” demeyin.
Bağırsak tıkanıklığı; ince veya kalın bağırsakta içeriğin ilerleyememesidir. En sık nedenler arasında geçirilmiş ameliyata bağlı yapışıklıklar (adezyonlar), fıtık sıkışması, tümör ve volvulus yer alır. Erken tanı; bağırsak canlılığını korur ve ameliyat ihtiyacını azaltabilir.
Eğitim amaçlı şematik görsel. Anlaşılırlık için bazı yapılar sadeleştirilmiş veya vurgulanmış olabilir; bire bir anatomiyi göstermez.
© Cengiz Dibekoğlu — temsili görsel; izinsiz kullanılamaz
Görsel özeti
- Uyarı: Kusma, şişlik, gaita–gaz yokluğu.
- Neden: Adezyon, fıtık, tümör, volvulus.
- Tanı: Muayene + görüntüleme (BT sık).
- Tedavi: Dinlendirme / tüp veya cerrahi.
Kısa ve net
Kusma + gaz–gaita çıkaramama + karın şişliği acil değerlendirme ister — “bekleyelim” demeyin.
2
Neden
Adezyon, fıtık, tümör, volvulus.
3
Tanı
Muayene + görüntüleme (BT sık).
4
Tedavi
Dinlendirme / tüp veya cerrahi.
Hasta için önemli bilgiler
Başlıklara tıklayarak detayı açın
Mekanik tıkanıklık nedir?
Fiziksel bir engel (yapışıklık bandı, fıtık boynu, tümör vb.) içeriğin geçişini keser. Kısmi veya tam olabilir; tam tıkanıklıkta aciliyet artar. İnce ve kalın bağırsak tıkanıklıkları farklı neden ve risk profilleri taşır.
Paralitik ileus
Bazen engel yoktur; bağırsak hareketleri yavaşlar (ameliyat sonrası, ilaçlar, elektrolit bozukluğu). Ayırım muayene ve görüntüleme ile yapılır. Paralitik ileusta tedavi çoğu zaman destekleyicidir; mekanik tıkanıklıkla karıştırılmamalıdır.
- Önemli not var
Boğulma (strangülasyon) riski
Dikkat: Ağrı “dayanılır” olsa bile kötüleşme varsa beklemeyin.Kanlanma bozulursa bağırsak canlılığı tehlikeye girer. Şiddetli ağrı, ateş, taşikardi, peritonit bulguları gecikmeden cerrahi değerlendirme ister.
Klasik şikayetler
Kramp tarzı ağrı, şişkinlik, kusma ve gaz–gaita çıkaramama tipiktir. İnce bağırsakta kusma daha erken; kalın bağırsakta şişkinlik daha belirgin olabilir. Kısmi tıkanıklıkta aralıklı düzelme yanıltıcı olabilir.
- Dalgalı karın ağrısı
- Şişkinlik
- Kusma
- Gaz–gaita azalması / kesilmesi
- Önemli not var
Adezyon tıkanığında her olgu ameliyat mı?
Hayır. Strangülasyon şüphesi yoksa seçilmiş olgularda kısa, güvenli bir konservatif izlem penceresi konuşulabilir. Kötüleşme, ateş, sürekli ağrı veya görüntülemede iskemi bulgusu izlemi bitirir.
- Önemli not var
Fıtık boğulması
Kasık, göbek veya yara yeri fıtığında ağrılı, sert, içeri girmeyen şişlik acil cerrahi değerlendirme ister. Evde “itecek miyiz” denemeleri zaman kaybettirebilir.
Hastanede ne yapılır?
Sıvı desteği, mide dekompresyonu (gerekirse nazogastrik), kan tetkikleri ve genellikle BT ile plan yapılır. Amaç bağırsak canlılığını koruyarak tıkanıklığı çözmek veya güvenli cerrahi zamanlamaktır.
Konu başlıkları
Nedenler
Adezyon, fıtık, tümör.
Nedenler — detaylı oku →
Şikayetler
Uyarı bulguları.
Şikayetler — detaylı oku →
Tanı
Muayene ve BT.
Tanı — detaylı oku →
Tedavi
İzlem veya ameliyat.
Tedavi — detaylı oku →
Adezyonlar
Yapışıklık yönetimi.
Adezyonlar — detaylı oku →
Kolon kanseri + tıkanıklık
Stent, rezeksiyon ve stoma planı.
Kolon kanseri + tıkanıklık — detaylı oku →Randevu / Bilgi
Bağırsak tıkanıklığı şüphesinde acil değerlendirme gerekir. Planlı sorularınız için iletişime geçebilirsiniz.
Bu sayfalar bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kusma, karın şişliği ve gaz–gaita çıkaramamada gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurun.