Tıbbi editör: Doç. Dr. Cengiz DibekoğluSon gözden geçirme:
Bağırsak Tıkanıklığı ve Adezyonlar
Nedenler, uyarı bulguları, tanı ve tedavi
Kusma, gaz ve dışkı çıkaramama ve karın şişliği birlikteyse beklemeden acile gidin.
Bağırsak tıkanıklığı; ince veya kalın bağırsakta içeriğin ilerleyememesidir. En sık nedenler arasında geçirilmiş ameliyata bağlı yapışıklıklar (adezyonlar), fıtık sıkışması, tümör ve volvulus yer alır. Erken tanı; bağırsak canlılığını korur ve ameliyat ihtiyacını azaltabilir.
Özet
Hasta için önemli bilgiler
Mekanik tıkanıklık nedir?
Fiziksel bir engel (yapışıklık bandı, fıtık boynu, tümör vb.) içeriğin geçişini keser. Kısmi veya tam olabilir; tam tıkanıklıkta aciliyet artar. İnce ve kalın bağırsak tıkanıklıkları farklı neden ve risk profilleri taşır.
Paralitik ileus
Bazen engel yoktur; bağırsak hareketleri yavaşlar (ameliyat sonrası, ilaçlar, elektrolit bozukluğu). Ayırım muayene ve görüntüleme ile yapılır. Paralitik ileusta tedavi çoğu zaman destekleyicidir; mekanik tıkanıklıkla karıştırılmamalıdır.
- Önemli not var
Boğulma (strangülasyon) riski
Ağrı hafif gelse bile kötüleşme varsa beklemeyin.Kanlanma bozulursa bağırsak canlılığı tehlikeye girer. Şiddetli ağrı, ateş, taşikardi, peritonit bulguları gecikmeden cerrahi değerlendirme ister.
Klasik şikayetler
Kramp tarzı ağrı, şişkinlik, kusma ve gaz–gaita çıkaramama tipiktir. İnce bağırsakta kusma daha erken; kalın bağırsakta şişkinlik daha belirgin olabilir. Kısmi tıkanıklıkta aralıklı düzelme yanıltıcı olabilir.
- Dalgalı karın ağrısı
- Şişkinlik
- Kusma
- Gaz–gaita azalması / kesilmesi
- Önemli not var
Adezyon tıkanığında her olgu ameliyat mı?
Hayır. Strangülasyon şüphesi yoksa ve ameliyatsız izlem güvenliyse seçilmiş olgularda kısa, yakın izlem konuşulabilir. Kötüleşme, ateş, sürekli ağrı veya görüntülemede iskemi bulgusu izlemi bitirir.
- Önemli not var
Fıtık boğulması
Kasık, göbek veya yara yeri fıtığında ağrılı, sert, içeri girmeyen şişlik acil cerrahi değerlendirme ister. Fıtığı evde içeri itmeye çalışmayın.
Hastanede ne yapılır?
Sıvı desteği, mide dekompresyonu (gerekirse nazogastrik), kan tetkikleri ve genellikle BT ile plan yapılır. Amaç bağırsak canlılığını koruyarak tıkanıklığı çözmek veya güvenli cerrahi zamanlamaktır.
Konu başlıkları

Nedenler
Adezyon, fıtık ve tümör nedenlerini anlatır.
Nedenler
Şikayetler
Kusma, şişlik ve gaz-gaita yokluğu gibi uyarı bulgularını anlatır.
Şikayetler
Tanı
Muayene ve BT’yi anlatır.
Tanı
Tedavi
İzlem veya ameliyatı anlatır.
Tedavi
Adezyonlar
Yapışıklık yönetimini anlatır.
Adezyonlar
Kolon kanserinde tıkanıklık
Stent, rezeksiyon ve stoma planı.
Kolon kanserinde tıkanıklıkHasta bilgilendirme videoları
Doç. Dr. Cengiz Dibekoğlu’nun resmi YouTube kanalından.
Karın ağrısını hafife almayın
Randevu al
Bağırsak tıkanıklığı şüphesinde acil değerlendirme gerekir. Planlı sorularınız için iletişime geçebilirsiniz.