1
Klasik ağrı
Önce göbek çevresi, sonra sağ alt kadrana kayar.
Yazan ve tıbbi olarak inceleyen: Doç. Dr. Cengiz Dibekoğlu, Genel CerrahiSon güncelleme:
Acil Cerrahi
Apandisit
Şikayetler, tanı, apendektomi ve apendiks tümörleri
Sağ alt karın ağrısı + iştahsızlık klasik tablo — gecikmede delinme riski artar; çıkan parça mutlaka patolojiye gider.
Apendiks (kör bağırsak), ince ve kalın bağırsağın birleşimine yakın, yaklaşık 5–6 cm tüp şeklinde bir yapıdır. Yaşam için zorunlu bir organ değildir. Apandisit, apendiksin iltihabıdır; tedavi genellikle apendektomi (apendiksin çıkarılması) ile yapılır. Nadiren tıkanmanın nedeni apendiks tümörü olabilir — bu yüzden çıkan parça patolojiye gönderilir.
Eğitim amaçlı şematik görsel. Anlaşılırlık için bazı yapılar sadeleştirilmiş veya vurgulanmış olabilir; bire bir anatomiyi göstermez.
© Cengiz Dibekoğlu — temsili görsel; izinsiz kullanılamaz
Görsel özeti
- Klasik ağrı: Önce göbek çevresi, sonra sağ alt kadrana kayar.
- Tedavi: Apendektomi — çoğu merkezde laparoskopik.
- Gecikme riski: Delinme, karın içi apse, daha ağır seyir.
- Patoloji: Nadir tümör atlanmasın diye parça incelenir.
Kısa ve net
Sağ alt karın ağrısı + iştahsızlık klasik tablo — gecikmede delinme riski artar; çıkan parça mutlaka patolojiye gider.
2
Tedavi
Apendektomi — çoğu merkezde laparoskopik.
3
Gecikme riski
Delinme, karın içi apse, daha ağır seyir.
4
Patoloji
Nadir tümör atlanmasın diye parça incelenir.
Hasta için önemli bilgiler
Başlıklara tıklayarak detayı açın
Apendiks nedir?
Kalın bağırsakla ince bağırsağın birleşimine yakın, “kör bağırsak” da denilen tüp şeklinde oluşumdur. Tam fonksiyonu bilinmese de yaşam için gerekli değildir. Yeri kabaca göbek ile sağ kalça kemiği arasındaki çizgidedir (sağ alt kadran).
- Önemli not var
Apandisit nedir?
Dikkat: Şiddetli karın ağrısında başvuruyu geciktirmeyin; acilde ağrı kontrolü hekim gözetiminde planlanır.Apendiks iç kanalının tıkanıp iltihaplanmasıdır. Basınç artar, kanlanma bozulur; gecikirse gangren / delinme (perforasyon) gelişebilir. Bu yüzden apandisit acil cerrahi hastalık grubundadır.
Tedavi özeti
Apendektomi standart ve definitif tedavidir. Bununla birlikte, görüntülemeyle doğrulanmış komplikasyonsuz apendikolit bulunmayan seçilmiş erişkin hastalarda, nüks ve daha sonra ameliyat gereksinimi açıkça anlatılarak antibiyotikle ameliyatsız tedavi uygun bilgilendirme sonrası tartışılabilir. Çıkan parça patolojiye gider.
Tümör bağlantısı
Nadiren apandisitin nedeni apendiks tümörüdür (NET, müsinöz tümör, adenokarsinom vb.). Klinik olarak “sıradan apandisit” gibi başlayabilir; tanı çoğu zaman patolojide çıkar.
Belirtiler her yaşta aynı mıdır?
Hayır. Çocuklarda hızlı kötüleşme, yaşlılarda silik ağrı ve düşük ateş, gebelikte ise büyüyen rahme bağlı farklı ağrı yerleşimi görülebilir. İshal veya idrar yakınması da apandisiti dışlamaz; atipik gruplarda muayene ve görüntüleme daha önemlidir.
Tanı nasıl doğrulanır?
Öykü ve karın muayenesi temel olsa da kan-idrar testleri ve ultrason ya da BT sık kullanılır. Tek bir normal kan sonucu apandisiti kesin dışlamaz. Gebelik olasılığı ve jinekolojik, üriner veya bağırsak kaynaklı diğer nedenler birlikte değerlendirilir.
- Ağrının başlangıcı ve sağ alta göçü
- Muayene ve seri klinik değerlendirme
- Gerektiğinde ultrason / BT
- Önemli not var
Ne zaman acile başvurmalı?
Dikkat: Şiddetli ya da kötüleşen ağrıda saat hesabı yapmadan başvurun.Giderek artan sağ alt karın ağrısı, ateş, tekrarlayan kusma, yürümekle artan hassasiyet veya yaygın karın sertliği acil değerlendirme ister. Ağrının kısa süre azalmasının ardından tüm karına yayılması perforasyon belirtisi olabilir; yemek yiyerek veya laksatif kullanarak beklemeyin.
Konu başlıkları
Neden olur?
Fekalit, tıkanma, nadiren tümör.
Neden olur? — detaylı oku →
Şikayetler
Ağrı göbekten sağ alta kayar.
Şikayetler — detaylı oku →
Tanı
Muayene, US, BT, laboratuvar.
Tanı — detaylı oku →
Tedavi
Apendektomi — açık veya kapalı.
Tedavi — detaylı oku →
Laparoskopik
Az ağrı, hızlı dönüş.
Laparoskopik — detaylı oku →
Komplikasyonlar
Yara enfeksiyonu, apse, delinme.
Komplikasyonlar — detaylı oku →
Apendiks tümörleri
NET, müsinöz, adenokarsinom.
Apendiks tümörleri — detaylı oku →
Patoloji
Çıkan parça mutlaka incelenir.
Patoloji — detaylı oku →Randevu / Bilgi
Şiddetli karın ağrısı, iştahsızlık ve sağ alt hassasiyette gecikmeden değerlendirin. Apendektomi planı muayene ile netleşir.
Bu sayfalar bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Şiddetli karın ağrısında gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurun. Kişiye özel karar için hekiminize danışın.