1
GIST
KIT/PDGFRA; cerrahi ± tirozin kinaz inhibitörü.
Yazan ve tıbbi olarak inceleyen: Doç. Dr. Cengiz Dibekoğlu, Genel CerrahiSon güncelleme:
Onkolojik Cerrahi
GIST ve Nöroendokrin Tümörler
Nadir ama önemli onkolojik cerrahi konular
GIST ve NET “sıradan mide / bağırsak kanseri” değildir — tanı ve tedavi yolu farklıdır.
GIST (gastrointestinal stromal tümör) sindirim kanalının mezenkimal tümörüdür; sıklıkla mide veya ince bağırsakta görülür. Nöroendokrin tümörler (NET) hormon üretebilen hücrelerden köken alır; apendiks, ince bağırsak, pankreas ve diğer organlarda olabilir. Her ikisinde de patoloji, evreleme ve (çoğu zaman) moleküler / reseptör özellikleri planı belirler.
Eğitim amaçlı şematik görsel. Anlaşılırlık için bazı yapılar sadeleştirilmiş veya vurgulanmış olabilir; bire bir anatomiyi göstermez.
© Cengiz Dibekoğlu — temsili görsel; izinsiz kullanılamaz
Görsel özeti
- GIST: KIT/PDGFRA; cerrahi ± tirozin kinaz inhibitörü.
- NET: Derece (Ki-67) ve yerleşim kritiktir.
- Tanı: Biyopsi / patoloji + görüntüleme.
- Konsey: Nadir tümörlerde ekip kararı şarttır.
Kısa ve net
GIST ve NET “sıradan mide / bağırsak kanseri” değildir — tanı ve tedavi yolu farklıdır.
2
NET
Derece (Ki-67) ve yerleşim kritiktir.
3
Tanı
Biyopsi / patoloji + görüntüleme.
4
Konsey
Nadir tümörlerde ekip kararı şarttır.
Hasta için önemli bilgiler
Başlıklara tıklayarak detayı açın
- Önemli not var
Neden ayrı anlatılır?
Adenokarsinom protokollerinden farklıdır. Yanlış sınıflama yanlış tedaviye götürebilir. GIST ve NET’te patoloji + mutasyon/grade raporu büyük kararlardan önce netleştirilir.
Belirtiler
Kanama, karın ağrısı, şişlik, tıkanıklık veya tesadüfi bulgu olabilir. NET’te nadiren hormon belirtileri (karsinoid sendrom vb.) eşlik edebilir. Sessiz seyir de mümkündür.
Multidisipliner yaklaşım
Cerrahi, tıbbi onkoloji, nükleer tıp, endokrinoloji ve patoloji birlikte planlar. Tek branş “paket protokolü” çoğu olguda yeterli değildir.
- Önemli not var
GIST’te mutasyon neden kritik?
Dikkat: Mutasyon raporu olmadan standart TKI varsaymayın.KIT/PDGFRA mutasyon tipi imatinib ve sonraki TKI seçimini değiştirir. PDGFRA D842V’de imatinib etkisizdir — varsayılan paket yazılmaz.
NET vs NEC ayrımı
Grade (Ki-67/mitoz) ve diferansiasyon; görece yavaş NET ile agresif nöroendokrin karsinomu ayırır. Tedavi yoğunluğu buna göre değişir.
- Önemli not var
Küçük gastrik GIST’te izlem
İzlem yalnızca seçilmiş, küçük, özellikle gastrik ve yüksek risk bulgusu olmayan lezyonlarda konuşulur. “Küçük = otomatik izlem” değildir.
- Önemli not var
Ne zaman acil?
Aktif GI kanama, ani şiddetli karın ağrısı veya tıkanıklık bulgularında gecikmeden başvurun. Bilinen GIST/NET’te yeni kanama da acil değerlendirme ister.
Konu başlıkları
GIST
Cerrahi ve TKI.
GIST — detaylı oku →
NET
Derece ve yerleşim.
NET — detaylı oku →
Tanı
Patoloji + görüntüleme.
Tanı — detaylı oku →
Tedavi
Kişiye özel plan.
Tedavi — detaylı oku →Randevu / Bilgi
Nadir tümör planı konsey ile netleşir. Değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz.
Bu sayfalar bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez. GIST ve NET yönetimi kişiye özeldir; nadir tümörlerde multidisipliner karar önerilir.