Proktoloji

Anal Fistül

Nedir, neden olur, şikayetler ve ameliyat seçenekleri

Fistül bir “tünel”dir — kremle geçmez. Doğru ameliyat seçimiyle çoğu hasta kalıcı rahatlar.

Anal fistül; makat kanalı (veya rektum alt ucu) ile makat çevresi cilt arasında oluşan anormal bir kanaldır. Çoğu zaman daha önce geçirilmiş bir anorektal apsenin cilde açılmasıyla başlar. Akıntı, tekrarlayan şişlik/apse, ağrı ve kaşıntı tipiktir. Çoğu kriptoglandüler fistülde bir girişim gerekir (fistülotomi, seton, LIFT, flep veya diğer sfinkter koruyucu yöntemler). Crohn fistüllerinde medikal tedavi + drenaj/seton temel kombinasyondur. Amaç fistülü kontrol ederken dışkı tutmayı korumaktır.

Anal fistül tünel kavramı eğitim görseli

Sizi rahatlatmak için

Fistül bir “tünel”dir — kremle geçmez. Doğru ameliyat seçimiyle çoğu hasta kalıcı rahatlar.

Tünel

İç ağız + dış ağız + aradaki kanal. Apse sonrası sık gelişir.

Krem yetmez

Antibiyotik / krem geçici rahatlatabilir; çoğu fistülde girişim gerekir.

Yöntem kişiye özel

Basit fistülde fistülotomi; karmaşıkta seton / LIFT / flep.

Nüks mümkün

Özellikle kompleks fistüllerde tekrarlayabilir; takip önemlidir.

Fistülü anlayın

Başlıklara tıklayarak detayı açın

Fistül nedir? (hasta diliyle)
Bilgi için tıklayın · önemli not var
ÖnemliFistül “basur” veya “çatlak” değildir. Muayene ile ayrılır; kendi kendine nadiren kalıcı kapanır.
Düşünün: makat içinde bir “iç kapı”, ciltte bir “dış kapı” ve ikisini birleştiren ince bir tünel. Bu tünelden irin, akıntı veya gaz sızıntısı olabilir. Tünel kapanmazsa enfeksiyon tekrarlar. Fissür (çatlak) yüzeysel bir yırtıktır; fistül ise derinlikli bir kanaldır — ikisi farklı hastalıklardır.
Apse ile ilişkisi
Bilgi için tıklayın · önemli not var
Makat çevresi bezlerinde enfeksiyon → apse (irin birikimi). Apse kendiliğinden veya drenajla cilde açılırsa geriye kalan yol fistül olabilir. Her apse fistül olmaz; ama tekrarlayan apse fistül şüphesi uyandırır. Drenajdan sonra haftalar boyunca süren akıntı veya aynı noktada yeniden şişme varsa kontrol muayenesi geciktirilmemelidir.
- Önce apse, sonra tünel
- Tekrarlayan şişlik = fistül araştır
- Erken drenaj önemli
Basit ve karmaşık
Bilgi için tıklayın · önemli not var
ÖnemliAmeliyat seçimini “hangi yöntem moda” değil, tünelin kaslarla ilişkisi belirler.
Basit / düşük fistüller az kas dokusu içerir; fistülotomi ile yüksek başarı. Karmaşık / yüksek fistüller daha fazla sfinkter keser veya birden fazla yol içerir; seton, LIFT, flep gibi sfinkter koruyucu stratejiler öne çıkar. Daha önce ameliyat, Crohn hastalığı, çoklu dış ağız veya ön yerleşim de planı karmaşıklaştırabilir. Gerektiğinde MR, kanalın dallarını ve kaslarla ilişkisini göstererek güvenli yöntemi seçmeye yardım eder.
Tedavi hedefi
Bilgi için tıklayın
1) Enfeksiyonu kurutmak 2) Tüneli kapatmak 3) Dışkı / gaz tutmayı korumak. Bu üçü dengelenmeden “sadece kesmek” veya “sadece beklemek” yeterli olmayabilir. Bazı hastalarda tedavi tek seansta tamamlanırken, kompleks fistüllerde önce setonla drenaj ardından kapatma işlemi gerekebilir. İyileşme boyunca yeni şişlik, ateş veya artan ağrı gelişirse erken değerlendirme önemlidir.
Seton ne işe yarar?
Bilgi için tıklayın
Aktif enfeksiyonu drenajla kontrol etmek ve ikinci aşama sfinkter koruyucu onarımı güvenli hale getirmek için kullanılır. Süre kişiye özeldir; bazen uzun süreli kontrol için bırakılır.
Tek “en iyi” ameliyat var mı?
Bilgi için tıklayın · önemli not var
Hayır. Fistül yüksekliği, dallanma, önceki ameliyatlar ve sfinkter riski yöntemi belirler. Fistülotomi, LIFT, flep, seton veya diğer koruyucu seçenekler anatomiye göre konuşulur.
Ne zaman acil başvurmalı?
Bilgi için tıklayın · önemli not var
Yayılan kızarıklık, yüksek ateş, şiddetli ağrı, idrar yapamama veya diyabetik hastada hızla büyüyen şişlik acil değerlendirme ister.
- Yüksek ateş / titreme
- Yayılan selülit
- Şiddetli ağrı ve şişlik
- Ani dışkı kaçırma

Tüm konular

Apse–fistül

Önce apse, sonra tünel.

Anal Fistül

Tünel

Krem yetmez

Yöntem kişiye özel

Nüks mümkün

Fistülü anlayın

Tüm konular

Apse–fistül

Neden olur?

Şikayetler

Tanı

Basit / Karmaşık

Karşılaştırma

Fistülotomi

Seton

Setonla yaşam

LIFT

Lazer

Flep

VAAFT

Tıkaç / Fibrin

Crohn

Kaçırma riski

Ameliyat sonrası

Nüks

Randevu / Bilgi