Ana içeriğe geç
Proktoloji

Anal Fistül

Anal fistülün nedenleri, belirtileri, tanısı ve tedavi yöntemleri

Fistül, makat kanalı ile cilt arasında bir tüneldir; kremle geçmez. Uygun yöntemle iyileşme sağlanabilir; nüks ve kontinans riski fistül anatomisine göre değişir.

Anal fistül; makat kanalı (veya rektum alt ucu) ile makat çevresi cilt arasında oluşan anormal bir kanaldır. Çoğu zaman daha önce geçirilmiş bir anorektal apsenin cilde açılmasıyla başlar. Akıntı, tekrarlayan şişlik/apse, ağrı ve kaşıntı tipiktir. Çoğu kriptoglandüler fistülde bir girişim gerekir (fistülotomi, seton, LIFT, flep veya diğer sfinkter koruyucu yöntemler). Crohn fistüllerinde medikal tedavi ile drenaj/seton temel kombinasyondur. Amaç fistülü kontrol ederken dışkı tutmayı korumaktır.

Özet

Fistül, makat kanalı ile cilt arasında bir tüneldir; kremle geçmez. Uygun yöntemle iyileşme sağlanabilir; nüks ve kontinans riski fistül anatomisine göre değişir.

Fistülü anlayın

  • Fistül nedir? (hasta diliyle)

    Fistül basur veya çatlak değildir. Muayene ile ayrılır; kendi kendine nadiren kalıcı kapanır.

    Tipik bir anal fistülde anal kanal içinde bir iç açıklık, makat çevresindeki deride bir dış açıklık ve bu iki bölgeyi birbirine bağlayan fistül kanalı bulunur. Bu kanaldan irin, akıntı veya gaz sızıntısı olabilir. Kanal kapanmazsa enfeksiyon tekrarlar. Fissür (çatlak) yüzeysel bir yırtıktır; fistül ise derinlikli bir kanaldır — ikisi farklı hastalıklardır.

  • Apse ile ilişkisi

    Önemli not var

    Makat çevresi bezlerinde enfeksiyon ise apse (irin birikimi). Apse kendiliğinden veya drenajla cilde açılırsa geriye kalan yol fistül olabilir. Her apse fistül olmaz; ama tekrarlayan apse fistül şüphesi uyandırır. Drenajdan sonra haftalar boyunca süren akıntı veya aynı noktada yeniden şişme varsa kontrol muayenesi geciktirilmemelidir.

    • Önce apse, sonra tünel
    • Tekrarlayan şişlikte fistül araştırılır.
    • Erken drenaj önemli
  • Basit ve karmaşık

    Ameliyat seçimini moda olan yöntem değil, tünelin kaslarla ilişkisi belirler.

    Basit / düşük fistüller az kas dokusu içerir; fistülotomi ile yüksek başarı. Karmaşık / yüksek fistüller daha fazla sfinkter keser veya birden fazla yol içerir; seton, LIFT, flep gibi sfinkter koruyucu stratejiler öne çıkar. Daha önce ameliyat, Crohn hastalığı, çoklu dış ağız veya ön yerleşim de planı karmaşıklaştırabilir. Gerektiğinde MR, kanalın dallarını ve kaslarla ilişkisini göstererek güvenli yöntemi seçmeye yardım eder.

  • Tedavi hedefi

    Hedefler enfeksiyonu kurutmak, tüneli kapatmak ve dışkı ile gaz tutmayı korumaktır. Bu üçü dengelenmeden yalnız kesmek veya yalnız beklemek yeterli olmayabilir. Bazı hastalarda tedavi tek seansta tamamlanırken, kompleks fistüllerde önce setonla drenaj ardından kapatma işlemi gerekebilir. İyileşme boyunca yeni şişlik, ateş veya artan ağrı gelişirse erken değerlendirme önemlidir.

  • Seton ne işe yarar?

    Aktif enfeksiyonu drenajla kontrol etmek ve ikinci aşama sfinkter koruyucu onarımı güvenli hale getirmek için kullanılır. Süre kişiye özeldir; bazen uzun süreli kontrol için bırakılır.

  • Bütün anal fistüller için en iyi ameliyat yöntemi aynı mıdır?

    Önemli not var

    Hayır. Fistül yüksekliği, dallanma, önceki ameliyatlar ve sfinkter riski yöntemi belirler. Fistülotomi, LIFT, flep, seton veya diğer koruyucu seçenekler anatomiye göre konuşulur.

  • Ne zaman acil başvurmalı?

    Önemli not var

    Yayılan kızarıklık, yüksek ateş, şiddetli ağrı, idrar yapamama veya diyabetik hastada hızla büyüyen şişlik acil değerlendirme ister.

    • Yüksek ateş / titreme
    • Yayılan selülit
    • Şiddetli ağrı ve şişlik
    • Ani dışkı kaçırma

Tüm konular

Randevu al

Anal fistül tedavisi tünelin tipine göre planlanır. Muayene (± MR) sonrası size uygun yöntem netleşir.