Tıbbi editör: Doç. Dr. Cengiz DibekoğluSon gözden geçirme:
Anal Fistül
Anal fistülün nedenleri, belirtileri, tanısı ve tedavi yöntemleri
Fistül, makat kanalı ile cilt arasında bir tüneldir; kremle geçmez. Uygun yöntemle iyileşme sağlanabilir; nüks ve kontinans riski fistül anatomisine göre değişir.
Anal fistül; makat kanalı (veya rektum alt ucu) ile makat çevresi cilt arasında oluşan anormal bir kanaldır. Çoğu zaman daha önce geçirilmiş bir anorektal apsenin cilde açılmasıyla başlar. Akıntı, tekrarlayan şişlik/apse, ağrı ve kaşıntı tipiktir. Çoğu kriptoglandüler fistülde bir girişim gerekir (fistülotomi, seton, LIFT, flep veya diğer sfinkter koruyucu yöntemler). Crohn fistüllerinde medikal tedavi ile drenaj/seton temel kombinasyondur. Amaç fistülü kontrol ederken dışkı tutmayı korumaktır.
Özet
Fistülü anlayın
Fistül nedir? (hasta diliyle)
Fistül basur veya çatlak değildir. Muayene ile ayrılır; kendi kendine nadiren kalıcı kapanır.Tipik bir anal fistülde anal kanal içinde bir iç açıklık, makat çevresindeki deride bir dış açıklık ve bu iki bölgeyi birbirine bağlayan fistül kanalı bulunur. Bu kanaldan irin, akıntı veya gaz sızıntısı olabilir. Kanal kapanmazsa enfeksiyon tekrarlar. Fissür (çatlak) yüzeysel bir yırtıktır; fistül ise derinlikli bir kanaldır — ikisi farklı hastalıklardır.
- Önemli not var
Apse ile ilişkisi
Makat çevresi bezlerinde enfeksiyon ise apse (irin birikimi). Apse kendiliğinden veya drenajla cilde açılırsa geriye kalan yol fistül olabilir. Her apse fistül olmaz; ama tekrarlayan apse fistül şüphesi uyandırır. Drenajdan sonra haftalar boyunca süren akıntı veya aynı noktada yeniden şişme varsa kontrol muayenesi geciktirilmemelidir.
- Önce apse, sonra tünel
- Tekrarlayan şişlikte fistül araştırılır.
- Erken drenaj önemli
Basit ve karmaşık
Ameliyat seçimini moda olan yöntem değil, tünelin kaslarla ilişkisi belirler.Basit / düşük fistüller az kas dokusu içerir; fistülotomi ile yüksek başarı. Karmaşık / yüksek fistüller daha fazla sfinkter keser veya birden fazla yol içerir; seton, LIFT, flep gibi sfinkter koruyucu stratejiler öne çıkar. Daha önce ameliyat, Crohn hastalığı, çoklu dış ağız veya ön yerleşim de planı karmaşıklaştırabilir. Gerektiğinde MR, kanalın dallarını ve kaslarla ilişkisini göstererek güvenli yöntemi seçmeye yardım eder.
Tedavi hedefi
Hedefler enfeksiyonu kurutmak, tüneli kapatmak ve dışkı ile gaz tutmayı korumaktır. Bu üçü dengelenmeden yalnız kesmek veya yalnız beklemek yeterli olmayabilir. Bazı hastalarda tedavi tek seansta tamamlanırken, kompleks fistüllerde önce setonla drenaj ardından kapatma işlemi gerekebilir. İyileşme boyunca yeni şişlik, ateş veya artan ağrı gelişirse erken değerlendirme önemlidir.
Seton ne işe yarar?
Aktif enfeksiyonu drenajla kontrol etmek ve ikinci aşama sfinkter koruyucu onarımı güvenli hale getirmek için kullanılır. Süre kişiye özeldir; bazen uzun süreli kontrol için bırakılır.
- Önemli not var
Bütün anal fistüller için en iyi ameliyat yöntemi aynı mıdır?
Hayır. Fistül yüksekliği, dallanma, önceki ameliyatlar ve sfinkter riski yöntemi belirler. Fistülotomi, LIFT, flep, seton veya diğer koruyucu seçenekler anatomiye göre konuşulur.
- Önemli not var
Ne zaman acil başvurmalı?
Yayılan kızarıklık, yüksek ateş, şiddetli ağrı, idrar yapamama veya diyabetik hastada hızla büyüyen şişlik acil değerlendirme ister.
- Yüksek ateş / titreme
- Yayılan selülit
- Şiddetli ağrı ve şişlik
- Ani dışkı kaçırma
Tüm konular

Apse–fistül
Önce apse oluşur, sonra tünel kalabilir.
Apse–fistül
Neden olur?
Apse, Crohn ve diğer nedenleri açıklar.
Neden olur?
Şikayetler
Akıntı, apse, ağrı ve kaşıntı şikayetlerini özetler.
Şikayetler
Tanı
Muayene, MR ve tedavi planını anlatır.
Tanı
Basit / Karmaşık
Basit ve karmaşık fistülü hasta dilinde açıklar.
Basit / Karmaşık
Tedavi yöntemleri
Fistülotomi, seton, LIFT, lazer, flep, VAAFT ve tıkaç seçeneklerini karşılaştırır.
Tedavi yöntemleri
Crohn
Medikal ve cerrahi tedavi planını özetler.
Crohn
Kaçırma riski
Tutma fonksiyonu dengesini açıklar.
Kaçırma riski
Ameliyat sonrası
Ameliyat sonrası bakım ve iyileşmeyi anlatır.
Ameliyat sonrası
Nüks
Nüks riskini ve sonraki adımları açıklar.
NüksRandevu al
Anal fistül tedavisi tünelin tipine göre planlanır. Muayene (± MR) sonrası size uygun yöntem netleşir.