Tiroid Hastalıkları
Tiroid Kanseri: Türleri, Evreleme, Ameliyat ve Güncel Tedaviler
Papiller, foliküler, medüller ve anaplastik tiroid kanserleri farklı tedavi gerektirir.
Papiller tiroid kanseri en sık görülen tiptir ve birçok hastada tedavi sonuçları olumludur. Ancak tümörün büyüklüğü, yayılımı, histolojik özellikleri ve hastanın klinik durumu tedavi kararını değiştirir. Foliküler ve onkositik karsinomlar, medüller tiroid kanseri ve anaplastik tiroid kanseri birbirinden farklı biyolojik özelliklere sahiptir. Tiroid kanseri şüphesi genellikle ultrasonla belirlenen nodül özellikleri veya şüpheli lenf düğümleri nedeniyle ortaya çıkar. İnce iğne biyopsisi önemli bir tanı yöntemidir; bazı tümörlerde kesin alt tip ancak cerrahi patolojiyle belirlenebilir.
Özet
- Cerrahi tip seçimi (lobektomi veya total)
- Lenf nodu değerlendirmesi
- Radyoaktif iyot (yalnız seçilmiş diferansiye)
- Uzun dönem izlem — belirteç türe göre
Tedavi nasıl değişti?
Üç dönüşüm farklı hasta gruplarına aittir. Ayrıntılı kartlar tiroid landmark atlasındadır.
Düşük riskli hastalarda daha az tedavi
Seçilmiş düşük riskli diferansiye tiroid kanserinde ameliyat sonrası radyoaktif iyot zorunlu sayılmaktan çıkıp, izlemle karşılaştırılabilir hale geldi (ESTIMABL2, IoN).
Seçilmiş hastalarda aktif izlem
Çok düşük riskli papiller mikrokarsinomda, uygun ölçütlerle ameliyat yerine düzenli ultrason izlemi seçenek oldu (Kuma / Miyauchi kohort hattı).
İleri hastalıkta moleküler hedefli tedavi
RAI-dirençli diferansiye hastalıkta MKI’ler; RET veya BRAF nişlerinde daha seçici hedefli ilaçlar. Medüller ve anaplastik yollar ayrıdır.
Bu özet hasta eğitimidir; bireysel tedavi kararı evre, patoloji, görüntüleme ve hekim değerlendirmesiyle verilir.
Tiroid kanseri landmark atlasını aç
Papiller kanser
En sık tip; çoğu olguda İİAB ile tanınabilir. Ameliyatın kapsamı risk düzeyine göre belirlenir. Seçilmiş düşük riskli hastalarda lobektomi yeterli olabilir. Klinik olarak lenf düğümü metastazı bulunan hastalarda uygun kompartıman diseksiyonu değerlendirilir. Seçilmiş, düşük riskli papiller mikrokarsinomda (≤1 cm) aktif izlem veya uygun tedavi seçenekleri görüşülebilir.
- Önemli not var
Foliküler / onkositik
Foliküler ve onkositik neoplazilerde sitoloji, kapsül veya damar invazyonunu güvenilir biçimde gösteremez. Bu nedenle kesin kanser tanısı bazı hastalarda ancak çıkarılan dokunun histopatolojik incelemesiyle konur.
- Önemli not var
Medüller kanser
RET testi yalnızca aile öyküsü olanlara özgü bir seçenek değildir; MTC tanısında değerlendirilir.C hücrelerinden köken alır; kalsitonin ve CEA ile ilişkilidir. Medüller tiroid kanseri tanısı alan hastalarda germline RET testi önemlidir. Kalıtsal olgularda aile bireylerinin değerlendirilmesi ve eşlik edebilecek endokrin hastalıkların araştırılması gerekir. Cerrahi strateji diferansiye kanserden farklıdır.
Tedavi sonrası
Radyoaktif iyot ve TSH baskılama tedavileri, özellikle diferansiye tiroid kanserinin seçilmiş risk gruplarında kullanılır. Medüller ve anaplastik tiroid kanserlerinde bu yaklaşım aynı şekilde uygulanmaz. Ameliyat öncesi boyun ultrasonunda santral ve lateral lenf düğümü bölgeleri değerlendirilir. Takipte klinik muayene, boyun ultrasonu ve kanser türüne uygun belirteçler kullanılır: tiroglobulin ve anti-tiroglobulin antikorları diferansiye kanserde; kalsitonin ve CEA medüller kanserde önem taşır. Ayrıntı radyoaktif iyot ve moleküler testler sayfalarındadır.
- Cerrahi tip seçimi (lobektomi veya total)
- Lenf nodu değerlendirmesi
- Radyoaktif iyot (yalnız seçilmiş diferansiye)
- Uzun dönem izlem — belirteç türe göre
Randevu al
Boynunuzda şişlik, ses değişikliği veya daha önce saptanmış bir tiroid nodülü varsa muayene ve ultrasonografi sonuçları birlikte değerlendirilir. Gerekli durumlarda biyopsi veya cerrahi tedavi seçenekleri görüşülür.