Apandisit
Apandisit — Neden olur?
Kanal tıkanması ve nadir tümör
En sık neden apendiks içindeki dar kanalın tıkanmasıdır. Tıkanmaya çoğunlukla taşlaşmış dışkı parçası (fekalit) yol açar. Bazen hazmedilememiş gıda artıkları, çekirdekler veya yabancı cisimler rol oynar. Nadiren apendiks tümörleri de tıkanma ve apandisit tablosu yapabilir.
Kısa ve net
Eğitim amaçlı şematik görsel. Anlaşılırlık için bazı yapılar sadeleştirilmiş veya vurgulanmış olabilir; bire bir anatomiyi göstermez.
© Cengiz Dibekoğlu — temsili görsel; izinsiz kullanılamaz
Görsel özeti
- Tıkanma → salgı birikimi
- İskemi → bakteriyel çoğalma
- Gecikme → delinme / apse
Başlıklara tıklayarak detayı açın
- Önemli not var
Fekalit (en sık)
Önemli nokta: Bu mekanizma klasik akut apandisitin temelidir.Taşlaşmış dışkı parçası apendiks lümenini tıkayabilir; salgı birikimi basıncı artırır, venöz dolaşımı bozar ve bakteriyel çoğalmayı kolaylaştırır. Her apandisitte fekalit görülmez; görüntülemede apendikolit saptanması perforasyon ve ameliyatsız tedavinin başarısızlığı açısından ayrıca dikkate alınır.
Diğer tıkanma nedenleri
Özellikle çocuk ve gençlerde enfeksiyon sonrası lenfoid dokunun büyümesi lümeni daraltabilir. Yabancı cisim veya sindirilmemiş materyal çok daha seyrek nedenlerdir; belirli bir yiyeceğin apandisiti güvenilir biçimde önlediği ya da tek başına başlattığı gösterilmemiştir.
- Önemli not var
Nadiren tümör
Nöroendokrin tümör (NET), müsinöz neoplazi veya adenokarsinom lümeni tıkayarak apandisit gibi prezente olabilir. Bu yüzden patoloji şarttır.
- Önemli not var
Tıkanmadan delinmeye ilerleme
Lümen tıkandıktan sonra mukus salgısı basıncı yükseltir; duvarın kanlanması bozulur ve bakteriler hızla çoğalır. Saatler içinde gangren ve perforasyon gelişebilir. Bu zincir “soğuk algınlığı gibi geçecek” bir süreç değildir; erken değerlendirme delinme ve karın içi apse riskini düşürür.
- Tıkanma → salgı birikimi
- İskemi → bakteriyel çoğalma
- Gecikme → delinme / apse
Randevu / Bilgi
Şiddetli karın ağrısı, iştahsızlık ve sağ alt hassasiyette gecikmeden değerlendirin. Apendektomi planı muayene ile netleşir.
Bu sayfalar bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Şiddetli karın ağrısında gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurun. Kişiye özel karar için hekiminize danışın.