Kasık Fıtığı

Kasık fıtığı nedir?

Kasık fıtığında yağ dokusu veya bağırsak, karın duvarının kasık kanalı çevresindeki zayıf alanından cilt altına doğru ilerler. İki ana tip vardır: indirekt (dolaylı) fıtıkta açıklık genellikle doğumsal kanal artığıyla ilişkilidir; direkt (doğrudan) fıtıkta ise arka duvar zayıflığı ön plandadır. Femoral fıtık ise kasığın biraz daha aşağısında, uyluk köküne yakın yerleşir; özellikle kadınlarda boğulma riski daha yüksektir ve ayrı değerlendirilir.

Kimlerde daha sık görülür?

Erkeklerde kadınlara göre belirgin şekilde daha sıktır. İleri yaş, bağ dokusu zayıflığı, aile öyküsü, kronik öksürük, kabızlık, ağır kaldırma, prostat kaynaklı ıkınma, obezite ve karın içi basıncı artıran durumlar riski yükseltir. Daha önce kasık fıtığı onarımı geçirenlerde nüks de görülebilir.

Belirtileri nelerdir?

En tipik bulgu kasıkta şişliktir. Ayakta durma, öksürük, ıkınma veya eforla belirginleşebilir; yatınca küçülebilir ya da kaybolabilir. Baskı, yanma, çekilme hissi veya hareketle artan ağrı olabilir. Bazen şişlik belirsiz kalır, yalnızca rahatsızlık hissedilir. Skrotuma inen fıtıklarda şişlik daha aşağıya yayılabilir.

• Kasıkta ele gelen, eforla artan şişlik
• Ikınma / öksürükle baskı veya ağrı
• Skrotuma yayılan şişlik (seçilmiş olgular)
• İçeri girmeyen şişlik + bulantı/kusma: acil uyarı

Tanı nasıl konur?

Çoğu hastada ayakta ve ıkındırılarak yapılan fizik muayene yeterlidir. Belirsiz olgularda ultrasonografi yardımcıdır. Seçilmiş hastalarda BT veya MR gerekebilir. Femoral fıtık ile diğer kasık kitlelerinin ayrımı klinik olarak önemlidir; şüphede görüntüleme destekler.

Tedavi seçenekleri

Semptomatik kasık fıtığında asıl tedavi cerrahi onarımdır. Günümüzde çoğu onarımda yama (mesh) ile güçlendirme tercih edilir. Açık onarım, laparoskopik TEP/TAPP ve robotik destekli onarım; fıtığın tipi, tarafı (tek/çift), nüks olup olmadığı, önceki ameliyatlar ve genel sağlık durumuna göre seçilir. Asemptomatik çok küçük fıtıklarda izlem bazı hastalarda konuşulabilir; karar kişiye özeldir.

TEP ve TAPP kısaca

Her iki teknikte de mesh, karın zarı ile kas-fasya arasında (preperitoneal planda) yerleştirilir. TEP’te karın boşluğuna girilmez; çalışma alanı karın zarının önündedir ve zar sağlam kalır. TAPP’te ise önce karın boşluğuna girilir, zar kesilerek flap halinde açılır, mesh konur ve zar yeniden kapatılır. Nihai mesh yeri benzerdir; yol farklıdır.

Açık, laparoskopik ve robotik farkı

Açık onarımda kasık üzerinden kesi yapılır; bazı acil veya özel anatomik durumlarda hâlâ uygundur. Laparoskopik yöntemlerde küçük kesilerle TEP/TAPP uygulanır. Robotik onarımda cerrah konsoldan 3D görüş ve eklemli aletlerle benzer kapalı prensipleri daha hassas manevrayla uygulayabilir. Robot ameliyatı kendi başına yapmaz; tüm karar cerraha aittir.

Mesh (yama) ne işe yarar?

Mesh, zayıf alanı gerilimsiz ve geniş şekilde güçlendirir. Amacı yalnızca deliği dikmek değil; inguinal ve gerekirse femoral potansiyel kapıları da örterek nüks riskini azaltmaktır. Mesh tipi ve tespit yöntemi olguya göre seçilir.

Ameliyat sonrası dönem

Erken yürüyüş teşvik edilir. Ağır kaldırma, ıkınma ve yoğun spor bir süre kısıtlanır (süre kişiye ve yönteme göre değişir). Ağrı genellikle ilaçlarla kontrol edilir. Kesi bakımı ve kontrol randevuları önemlidir. Şiddetli ağrı, ateş, kızarıklık, artan şişlik veya kusmada hekime başvurulmalıdır.

Ne zaman acil?

Şişliğin içeri girmemesi, şiddetli ve artan ağrı, kızarıklık, bulantı-kusma, gaz-gaita çıkaramama boğulma (inkarserasyon/strangülasyon) bulguları olabilir. Bu tablo acil cerrahi değerlendirme gerektirir; zaman kaybetmeden başvurun.