Fıtık Hastalıkları
Mide Fıtığı (Hiatal Fıtık)
Mide fıtığında (hiatal herni) midenin bir kısmı diyafram açıklığından göğüs boşluğuna kayar. Reflü, yutma güçlüğü ve bazı tiplerde boğulma riski ile ilişkilidir.
Hiatal fıtık nedir?
Diyaframdaki yemek borusu geçiş açıklığından (özofageal hiatus) midenin yukarı kayması hiatal fıtık olarak adlandırılır. Tip I (kayıcı) en sık görülen tiptir ve gastroözofageal reflü ile sık birliktedir. Paraözofageal (Tip II–IV) fıtıklarda mide veya diğer organlar göğüs boşluğuna doğru yer değiştirebilir; boğulma riski daha yüksektir.
Belirtiler
Göğüste yanma, regürjitasyon, geğirti, ekşime, yutma güçlüğü, erken doyma, gece öksürüğü, anemi ve nadiren göğüs ağrısı görülebilir. Paraözofageal fıtıklarda ani şiddetli ağrı, kusamama veya kanama acil bulgu olabilir.
- Reflü / göğüste yanma
- Yutma güçlüğü veya takılma hissi
- Erken doyma, şişkinlik
- Ani şiddetli ağrı/kusamama: acil değerlendirme
Tanı
Üst endoskopi, baryumlu özofagus-mide grafisi ve gerektiğinde yüksek çözünürlüklü manometri ile pH/ impedans çalışmaları kullanılır. Tedavi planı hem fıtık tipine hem reflü hastalığının şiddetine göre yapılır.
Tedavi seçenekleri
Hafif Tip I olgularda yaşam tarzı düzenlemesi (yastık yükseltme, geç yemekten kaçınma, kilo kontrolü) ve ilaç tedavisi denenebilir. Semptomatik, komplikasyonlu veya paraözofageal fıtıklarda cerrahi gündeme gelir. Laparoskopik veya robotik anti-reflü cerrahisi (funduplikasyon) ve hiatus onarımı sık uygulanan yaklaşımlardır. Mesh ihtiyacı seçilmiş geniş hiatus defektlerinde tartışılır.
Cerrahi neyi hedefler?
Amaç; mideyi karın içine indirmek, hiatus açıklığını uygun gerginlikle daraltmak ve çoğu olguda fundoflikasyon ile anti-reflü bariyeri oluşturmaktır. Kısa özofagus veya büyük paraözofageal fıtıklarda ek manevralar gerekebilir. Karar, endoskopi ve fonksiyon testleriyle birlikte verilir.
Robotik / laparoskopik yaklaşım
Diyafram hiatusu dar bir alanda hassas diseksiyon ve dikiş gerektirir. Robotik sistem 3D görüş ve bilek hareketi benzeri manevra ile bu alanda avantaj sağlayabilir. Yine de yöntem seçimi cerrah deneyimi ve hasta faktörlerine bağlıdır.
Ameliyat sonrası
Beslenme basamaklı ilerletilir; erken dönemde gazlı içecekler ve aşırı volümden kaçınılır. Yutma güçlüğü geçici olabilir. Kontrol endoskopisi veya klinik izlem planı kişiye göre düzenlenir. Şiddetli göğüs/karın ağrısı, kusamama veya kanamada acil değerlendirme gerekir.
Randevu / Değerlendirme
Fıtık tipi ve size uygun ameliyat yöntemi muayene ile netleştirilir.
Bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez.