Ana içeriğe geç

Safra Kesesi Hastalıkları

Akut Kolesistit

Akut kolesistit, safra kesesi duvarında aniden gelişen iltihabi bir hastalıktır. En sık nedeni, safra kesesinin çıkışındaki sistik kanalın taşla tıkanmasıdır. Genellikle karnın sağ üst bölümünde uzun süren ağrı ve hassasiyetle ortaya çıkar; erken değerlendirme ve çoğu olguda cerrahi tedavi gerekir.

Akut Kolesistit
  • Sürekli sağ üst karın ağrısı
  • Ateş ve halsizlik
  • Bulantı / kusma
  • Sağ üst kadranda hassasiyet (Murphy bulgusu)

Görseller

İltihaplı safra kesesi

İltihaplı safra kesesi

Taş zemininde iltihap

Taş zemininde iltihap

Erken kolesistektomi seçeneği

Erken kolesistektomi seçeneği

Akut kolesistit nedir?

Akut kolesistit, safra kesesi duvarında aniden gelişen iltihabi bir hastalıktır. En sık nedeni, safra kesesinin çıkışındaki sistik kanalın taşla tıkanmasıdır (kalkülöz kolesistit). Sistik kanalın taşla tıkanması, safra kesesinde basınç artışına ve duvarın iltihaplanmasına neden olur; bazı hastalarda buna bakteriyel enfeksiyon da eşlik edebilir. Taşsız akut kolesistit, özellikle ağır hastalık, büyük ameliyat, travma veya yoğun bakım süreci yaşayan kişilerde görülebilir. Tanı ve tedavisi geciktirilmemelidir.

Belirtiler

Genellikle karnın sağ üst bölümünde uzun süren ağrı ve hassasiyetle ortaya çıkar. Safra taşı ağrısından farklı olarak akut kolesistitte ağrı genellikle daha uzun sürer, süreklilik gösterir ve kendiliğinden kolayca geçmez. Ateş, bulantı ve kusma eşlik edebilir; ancak her hastada bütün belirtiler görülmeyebilir. Muayenede karnın sağ üst bölümünde hassasiyet ve derin nefes alırken ağrının artması (Murphy bulgusu) saptanabilir. İleri olgularda karın duvarı direnci ve sistemik enfeksiyon bulguları gelişebilir.

  • Sürekli sağ üst karın ağrısı
  • Ateş ve halsizlik
  • Bulantı / kusma
  • Sağ üst kadranda hassasiyet (Murphy bulgusu)

Tanı

Tanı; hastanın yakınmaları, muayene bulguları, kan testleri ve ultrasonografi sonuçlarının birlikte değerlendirilmesiyle konur. Ultrasonografide safra kesesi duvarının kalınlaşması, çevresinde sıvı bulunması, taş görülmesi veya ultrasonografik Murphy bulgusu tanıyı destekleyebilir. Ultrasonografiyle tanının netleşmediği durumlarda bilgisayarlı tomografi veya hepatobiliyer sintigrafi (HIDA) gibi ek incelemeler gerekebilir. Sarılık ve yüksek bilirubin varsa koledok taşı / kolanjit de araştırılır.

Tedavi yaklaşımı

Tedavide hastanın klinik durumuna göre hastaneye yatırılması, damar yoluyla sıvı verilmesi, ağrı kontrolü ve uygun antibiyotik tedavisi planlanır. Ameliyata uygun hastalarda, aynı hastane yatışı sırasında erken laparoskopik kolesistektomi genellikle tercih edilen tedavidir. Ameliyat riski çok yüksek olan veya acil cerrahiye uygun bulunmayan seçilmiş hastalarda, safra kesesinin görüntüleme eşliğinde drenajı (kolesistostomi) değerlendirilebilir. Sonraki tedavi hastanın iyileşme durumuna göre planlanır.

Komplikasyonlar

Tedavi gecikirse gangren, perforasyon, apse, peritonit, sepsis ve nadiren safra fistülü gelişebilir. Geçmeyen sağ üst karın ağrısına ateş, titreme veya genel durum bozukluğu eşlik ediyorsa beklemeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Ameliyat sonrası

Laparoskopik / robotik kolesistektomi sonrası çoğu hasta kısa sürede mobilize olur. Diyet kademeli açılır. Ateş, artan karın ağrısı, sarılık veya yara sorununda erken kontrol gerekir.

Randevu al

Safra taşı, kolesistit ve ameliyat yöntemi muayene ve görüntüleme ile netleştirilir.

Bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez.