Safra Kesesi Hastalıkları

Safra Yolu Taşı

Safra kesesindeki taşlar ana safra kanalına (koledok) düşebilir. Sarılık, koyu idrar, açık gaita, ateş veya pankreatit yapabilir. Tanıda MRCP / ERCP; tedavide endoskopik taş çıkarma ve ardından kolesistektomi sık uygulanır.

Ana safra yolunda taş tıkanıklığını gösteren görseli
© Cengiz Dibekoğlu
Safra Yolu Taşı

Eğitim görselleri

Anatomi ve tedavi kavramlarını görsellerle inceleyin

Koledok taşı 3D
© Cengiz Dibekoğlu
Safra yolu taşı
Keseden düşen taş 3D
© Cengiz Dibekoğlu
Keseden kanala düşen taş
Ayırıcı tanı 3D
© Cengiz Dibekoğlu
Tıkanıklık ayırıcı tanısı

Koledok taşı nedir?

Ana safra kanalında (koledok) taş bulunmasıdır. Taş çoğu zaman safra kesesinden düşer; daha az sıklıkla kanal içinde oluşabilir. Kanal tıkanınca safra karaciğerden bağırsağa geçemez; basınç artar, enfeksiyon (kolanjit) veya pankreatit gelişebilir.

Uyarı belirtileri

Göz ve ciltte sararma, koyu idrar, açık renkli gaita, kaşıntı, sağ üst ağrı, ateş-titreme ve bazen şiddetli bel / sırt ağrısı (pankreatit) görülebilir. Kolanjit acil bir durumdur; gecikme sepsise yol açabilir.

  • Sarılık
  • Koyu idrar / açık gaita
  • Ateş + titreme (kolanjit)
  • Şiddetli karın / bel ağrısı (pankreatit şüphesi)

Tanı yöntemleri

Kan testlerinde bilirubin ve kolestaz enzimleri yükselebilir. USG kanal genişlemesini gösterebilir; taşın kendisini her zaman net göstermeyebilir. MRCP (MR ile kanal görüntüleme) non-invaziv ve bilgilendiricidir. ERCP hem tanı hem tedavi aracıdır.

Tedavi

Semptomatik koledok taşında çoğu merkezde önce ERCP ile taşın endoskopik çıkarılması, ardından (aynı yatışta veya planlı) safra kesesinin alınması tercih edilir. Böylece yeni taşların kanala düşmesi engellenir. Seçilmiş olgularda laparoskopik / robotik ortak safra yolu eksplorasyonu da gündeme gelebilir.

Neden safra kesesi de alınır?

Kanal taşı temizlense bile kesede kalan taşlar yeniden kanala düşebilir. Bu yüzden uygun hastalarda kolesistektomi, tekrarlayan olayları önlemek için planın parçasıdır. Zamanlama; enfeksiyon, pankreatit ve genel duruma göre belirlenir.

Randevu / Değerlendirme

Safra taşı, kolesistit ve ameliyat yöntemi muayene ve görüntüleme ile netleştirilir.

Bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez.