Tıbbi editör: Doç. Dr. Cengiz DibekoğluSon gözden geçirme:
Melanom (Deri Kanseri): Belirtileri, Tanısı ve Cerrahi Tedavisi
Breslow kalınlığı, geniş lokal eksizyon, sentinel lenf nodu, evreleme ve modern sistemik tedavi
Lokalize melanomda temel tedavi cerrahidir. Şüpheli benlerin ilk değerlendirmesi çoğu zaman dermatolojidedir; melanom doğrulandıktan sonra geniş eksizyon ve evreleme cerrahi–onkoloji planına girer.
Melanom, deriye rengini veren melanosit adlı hücrelerden gelişen bir kanser türüdür. Erken tanı edildiğinde cerrahi tedaviyle tamamen iyileşme sağlanabilir. İlerlemiş hastalıkta ise cerrahiye ek olarak immünoterapi veya hedefe yönelik ilaçlar gerekebilir. Şüpheli ben ve ABCDE için nevüs sayfalarına de bakabilirsiniz.
Özet
Bilmeniz gereken beş terim
- Breslow kalınlığı
- Epidermis yüzeyinden (ülserasyon varsa ülser tabanından) en derin melanom hücresine kadar ölçülen dikey kalınlıktır. Cerrahi sınır ve sentinel kararını yönlendirir.
- Ülserasyon
- Tümör yüzeyinin bozulmasıdır. Patoloji raporunda belirtilir; evreleme ve risk değerlendirmesini etkiler.
- Geniş lokal eksizyon
- Melanom tanısından sonra biyopsi alanını ve çevresindeki belirlenmiş sağlam deri sınırını içeren cerrahi çıkarmadır. Tanısal dar biyopsiden farklıdır.
- Sentinel lenf nodu
- Primer lezyondan lenfin ilk uğradığı noddur. Seçilmiş hastalarda mikroskobik yayılımı araştırmak için biyopsi yapılır.
- ABCDE / EFG
- ABCDE asimetri, kenar, renk, çap ve değişimi hatırlatır. Nodüler melanomda kabarık, sert, büyüyen lezyon (EFG) da şüphe uyandırabilir.
Hasta için önemli bilgiler
Melanom nasıl oluşur?
Melanom, mevcut bir benin üzerinde gelişebileceği gibi daha önce ben bulunmayan normal görünümlü deride de ortaya çıkabilir. Güneşin ultraviyole ışınları önemli risk faktörlerinden biridir; ancak her melanom güneş gören bölgelerde gelişmez.
- Önemli not var
Kimler risk altında?
Açık ten, kolay güneş yanığı gelişmesi, yoğun veya aralıklı şiddetli UV maruziyeti, çok sayıda ya da atipik ben bulunması, geçirilmiş melanom ve ailede melanom öyküsü riski artırabilir. Bununla birlikte, bu özellikleri taşımayan kişilerde de melanom görülebilir.
- Önemli not var
ABCDE kuralı
Bir benin asimetrik olması (A), kenarlarının düzensizleşmesi (B), birden fazla renk içermesi (C), çapının büyümesi (D) veya zamanla değişmesi (E) melanom açısından uyarıcı olabilir. Ancak bu özelliklerin bulunmaması melanomu kesin olarak dışlamaz.
- Önemli not var
Nodüler melanom
Bazı melanomlar hızla büyüyen, kabarık ve sert bir nodül şeklinde gelişir. Nodüler melanomda klasik ABCDE bulguları her zaman belirgin olmayabilir. Yeni gelişen veya hızla büyüyen bir deri nodülü değerlendirilmelidir.
Tanı
Şüpheli deri lezyonları öncelikle klinik muayene ve dermatoskopiyle değerlendirilir. Melanom şüphesi varsa uygun biyopsi yapılır. Kesin tanı patolojik incelemeyle konur. Ayrıntı tanı sayfasındadır.
Cerrahi tedavi
Lokalize melanomun temel tedavisi, tümörün uygun sağlam doku sınırıyla cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Ameliyatın kapsamı, özellikle tümörün Breslow kalınlığına ve yerleşimine göre belirlenir. Ayrıntı cerrahi sayfasındadır.
Lenf düğümleri
Bazı melanom hastalarında sentinel lenf nodu biyopsisi önerilebilir. Bu işlem, kanserin bölgesel lenf düğümlerine mikroskobik düzeyde yayılıp yayılmadığını araştırmaya yardımcı olur. Ayrıntı sentinel sayfasındadır.
Tedavi sonrası yaşam
Melanom tedavisinden sonra düzenli cilt muayenesi, kişiye özel onkolojik takip ve güneşten korunma önemlidir. Takibin sıklığı hastalığın evresine ve bireysel risklere göre belirlenir. Ayrıntı takip sayfasındadır.
Konu başlıkları
Melanom nedir?
Benlerden ayrım, ABCDE / EFG ve türler.
Melanom nedir?
Tanı
Dermatoskopi, biyopsi ve Breslow raporu.
TanıEvreleme
Breslow, ülserasyon, mikrosatellit ve evre I–IV.
Evreleme
Cerrahi
Geniş lokal eksizyon ve kılavuz sınır aralıkları.
Cerrahi
Sentinel lenf nodu
Kimlere, işlem, pozitif sonuç ve riskler.
Sentinel lenf noduEvre ve tedavi
BRAF, immünoterapi, neoadjuvan / adjuvan.
Evre ve tedavi
Takip
Cilt muayenesi, nüks ve ikinci melanom riski.
Takip
Şüpheli ben (nevüs)
ABCDE, yanlış bilinenler ve biyopsi yolu.
Şüpheli ben (nevüs)Randevu al
Patoloji raporu, Breslow değeri ve varsa görüntülemeleri getirin — cerrahi ve takip planını birlikte netleştiririz.
Kanıt
Bilimsel kaynaklar
Kaynakları göster · 11Kutanöz melanomda geniş lokal eksizyon, sentinel biyopsi ve adjuvan/neoadjuvan immünoterapi kararları için NCCN, ESMO ve AAD çerçevesi. Doğrulanmış landmark kartlar: MSLT-II, DeCOG-SLT, KEYNOTE-054, CheckMate 238, KEYNOTE-716, CheckMate 76K, SWOG S1801, NADINA.
Kanıt
Bilimsel kaynaklar
- NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Cutaneous MelanomaNational Comprehensive Cancer Network (NCCN) · Güncel sürümKaynağı aç
- Cutaneous melanoma: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upEuropean Society for Medical Oncology (ESMO) · 2024 · DOI: 10.1016/j.annonc.2024.11.006Kaynağı aç
- AAD — melanoma: signs, diagnosis, and treatment (patient education)American Academy of Dermatology (AAD) · Patient resource libraryKaynağı aç
- Completion Dissection or Observation for Sentinel-Node Metastasis in Melanoma (MSLT-II)NEJM · 2017 · DOI: 10.1056/NEJMoa1613210Kaynağı aç
- Final Analysis of DeCOG-SLT: No Survival Benefit for Complete Lymph Node DissectionJournal of Clinical Oncology · 2019 · DOI: 10.1200/JCO.18.02306Kaynağı aç
- Seven-year analysis of adjuvant pembrolizumab versus placebo in stage III melanoma (EORTC1325 / KEYNOTE-054)European Journal of Cancer · 2024 · DOI: 10.1016/j.ejca.2024.114327Kaynağı aç
- Adjuvant Nivolumab versus Ipilimumab in Resected Stage III/IV Melanoma: 5-Year Efficacy (CheckMate 238)Clinical Cancer Research / NEJM · 2017–2023 · DOI: 10.1158/1078-0432.CCR-22-3145Kaynağı aç
- Pembrolizumab Versus Placebo as Adjuvant Therapy in Resected Stage IIB or IIC Melanoma (KEYNOTE-716)Journal of Clinical Oncology · 2024 · DOI: 10.1200/JCO.23.02355Kaynağı aç
- Adjuvant nivolumab in resected stage IIB/C melanoma (CheckMate 76K)Nature Medicine · 2023 · DOI: 10.1038/s41591-023-02583-2Kaynağı aç
- Neoadjuvant–Adjuvant or Adjuvant-Only Pembrolizumab in Advanced Melanoma (SWOG S1801)NEJM / SWOG · 2023 · DOI: 10.1056/NEJMoa2211437Kaynağı aç
- Neoadjuvant Nivolumab and Ipilimumab in Resectable Stage III Melanoma (NADINA)NEJM · 2024 · DOI: 10.1056/NEJMoa2402607Kaynağı aç
Kaynak listesi son kontrol: 30 Ağustos 2026. (Sayfa içeriğinin gözden geçirme tarihi üstte ayrı gösterilebilir.)