IBD Cerrahisi
IBD’de Acil Durumlar
Toksik megakolon, perforasyon, masif kanama — gecikmeden değerlendirme
İnflamatuar bağırsak hastalığında çoğu cerrahi elektiftir; bazı tablolar ise saatler içinde karar ister. Toksik megakolon, serbest perforasyon, masif kanama ve septik şok “bekleyelim, ilaç artsın” ile yönetilmez. Bu sayfa uyarı bulgularını ve acil yolda neyin konuşulduğunu sadeleştirir — kişiye özel protokol acil ekipte kurulur.
IBD acilinde gecikme zararlıdır. Şiddetli karın ağrısı, savuma, ateş, şok, sürekli kanama veya ani şişkinlik + toksisite acil değerlendirme ister.
Eğitim amaçlı şemadır; bazı yapılar sadeleştirilmiştir.
© Cengiz Dibekoğlu — izinsiz kullanılamaz
Görsel özeti
- Ağır kolit + toksisite bulguları
- Görüntülemede belirgin dilatasyon
- Yoğun bakım + cerrahi eş zamanlı
- Perforasyon / kötüleşme → acil cerrahi
Toksik megakolon nedir?
Kolonun ileri derecede genişleyip toksik hale geldiği ağır inflamasyon tablosudur; ateş, taşikardi, lökositoz ve karın bulguları eşlik edebilir. Medikal yoğun bakım ve yakın cerrahi izlem birlikte yürür; perforasyon veya klinik kötüleşmede acil kolektomi gündeme gelir.
- Ağır kolit + toksisite bulguları
- Görüntülemede belirgin dilatasyon
- Yoğun bakım + cerrahi eş zamanlı
- Perforasyon / kötüleşme → acil cerrahi
Perforasyon ve peritonitis
Bağırsak delinmesi karın içi enfeksiyona yol açar. Ani ağrı, savuma, ateş ve şok bulguları tipiktir. Stabilizasyon ve acil cerrahi (çoğu kez rezeksiyon ± stoma) geciktirilmez. Akut batın hub’ı genel acil yol haritasını anlatır.
Masif kanama
Kontrol edilemeyen alt GİS kanaması sıvı / kan ürünü desteği, endoskopi / girişimsel radyoloji ve gerekirse cerrahi ile yönetilir. Hemodinamik kararsızlıkta “yalnızca ilaç” yeterli değildir.
Hasta / yakın için kırmızı bayraklar
Şiddetli veya ani artan karın ağrısı, kusma + gaz-gaita durması, yüksek ateş, bayılma / aşırı halsizlik, sürekli rektal kanama, bilinç bulanıklığı. Bunlarda acil servise başvurun; WhatsApp ile tanı konulmaz.
- Ani / şiddetli karın ağrısı, savuma
- Ateş, şok, bayılma
- Masif veya durmayan kanama
- Şiddetli şişkinlik + toksisite
Acil cerrahi sonrası
Sıklıkla stoma ile sonuçlanır; ikinci aşama (poş veya stoma kapatma) stabil dönemde planlanır. Stoma eğitimi ve elektif IBD sayfaları iyileşme sonrası yol haritasını tamamlar.
Sık sorulan sorular
Toksik megakolon evde izlenir mi?
Hayır. Hastane / yoğun bakım ve cerrahi hazırlık gerektirir.
Her IBD alevlenmesi acil ameliyat mıdır?
Hayır. Çoğu medikal yönetilir; perforasyon, toksik megakolon, masif kanama ve sepsis acil cerrahiyi konuşturur.
Acilde J-pouch yapılır mı?
Genellikle hayır. Önce hayatı kurtaran rezeksiyon ± stoma; rekonstrüksiyon stabil dönemde planlanır.
Akut batın sayfasıyla ilişkisi?
Akut batın genel acil yol haritasıdır; bu sayfa IBD’ye özgü toksik megakolon ve kolit acillerini vurgular.
Hasta bilgilendirme videoları
Doç. Dr. Cengiz Dibekoğlu’nun resmi YouTube kanalından.
Karın ağrısını hafife almayın
Kanıt
Bilimsel kaynaklar
Kaynakları göster · 2IBD acillerinde toksik megakolon, perforasyon ve masif kanama için acil cerrahi değerlendirme çerçevesi.
Kanıt
Bilimsel kaynaklar
- 1. ASCRS clinical practice guidelines libraryAmerican Society of Colon & Rectal Surgeons (ASCRS) · Kılavuz kütüphanesi / Guideline libraryKaynağı aç →
- 2. WSES guidelines — emergency general surgery / acute abdomenWorld Society of Emergency Surgery (WSES) · Kılavuz kütüphanesiKaynağı aç →
Son gözden geçirme: 22 Ekim 2026. Bağlantılar resmi yayıncı sayfalarına gider.
Bu sayfalar bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez. IBD cerrahisi kişiye özeldir. Acil bulgularda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurun.
Randevu / Bilgi
Patoloji, ilaç listesi ve önceki ameliyat notlarını getirin — stoma / poş seçeneklerini birlikte netleştiririz.