Meme Hastalıkları
Meme Kanseri Tanısı: Mamografi, Ultrason, MR, BI-RADS ve Biyopsi
Meme kitlesi nasıl araştırılır? Hangi görüntüleme yöntemi ve biyopsi ne zaman gerekir?
Meme hastalıklarında klinik muayene, uygun görüntüleme ve gerektiğinde doku örneklemesi birlikte değerlendirilir. Bu yaklaşım üçlü değerlendirme olarak bilinir. Mamografi özellikle mikrokalsifikasyonların, kitlelerin ve yapısal bozulmaların değerlendirilmesinde önemlidir. Ultrason, kistik ve katı lezyonların ayrımında, genç hastalarda ve görüntüleme eşliğinde biyopsi yapılmasında önemlidir. Meme MR'ı her yeni meme kanseri tanısında rutin gerekli değildir.
Özet
- ER / PR pozitifse hormonal tedavi planlanır
- HER2 pozitifse hedefe yönelik tedavi planlanır
- Ki-67 tek başına kemoterapi kararını belirlemez
- 1. Muayene ve ultrason
Mamografi ne zaman kullanılır?
Mamografi özellikle mikrokalsifikasyonların, kitlelerin ve yapısal bozulmaların değerlendirilmesinde önemlidir. Tarama ve tanısal mamografinin amaçları farklıdır. Dijital meme tomosentezi, üst üste binen dokuların değerlendirilmesini kolaylaştırabilir. Tarama yöntemi seçilirken meme yoğunluğu, risk ve mevcut olanaklar dikkate alınır.
Ultrason ne zaman kullanılır?
Ultrason, kistik ve katı lezyonların ayrımında, genç hastalarda ve görüntüleme eşliğinde biyopsi yapılmasında önemlidir. Mamografinin her durumda yerine geçmez.
MR ne zaman kullanılır?
Meme MR'ı yüksek riskli tarama, seçilmiş hastalarda hastalığın yaygınlığını değerlendirme veya belirli klinik sorunları çözme amacıyla kullanılabilir. Her yeni meme kanseri tanısında rutin MR gerekli değildir.
- Önemli not var
İğne biyopsisi nasıl yapılır?
İnce iğne aspirasyonu bazı kistlerde ve lenf düğümü değerlendirmesinde kullanılabilir. İnvaziv meme kanserinin histolojik ve biyolojik değerlendirmesinde kor biyopsi çoğunlukla daha fazla bilgi sağlar.BI-RADS 4–5 gibi şüpheli bulgularda genellikle doku tanısı gerekir. Biyopsi yöntemi lezyonun görüntüleme özelliklerine göre seçilir. Şüpheli meme kitlelerinde görüntüleme eşliğinde kor iğne biyopsisi sıklıkla tercih edilir. Yalnız mamografide görülen mikrokalsifikasyonlarda stereotaktik veya tomosentez eşliğinde vakum biyopsisi gerekebilir.
- Önemli not var
Patoloji-radyoloji uyumu
Biyopsi sonucu iyi huylu olsa bile görüntüleme belirgin şüpheli ise sonuç yeniden değerlendirilmelidir. Patoloji ve radyoloji uyumsuzluğunda tekrar biyopsi veya cerrahi örnekleme gerekebilir.
Biyopsi klipi ve aksilla ultrasonu
Özellikle ameliyat öncesi ilaç tedavisi planlanan hastalarda biyopsi yapılan tümör odağına işaretleyici klip yerleştirilmesi sonraki cerrahinin planlanmasını kolaylaştırabilir. Meme kanseri tanısı konulan hastalarda koltuk altı lenf düğümleri klinik duruma göre ultrasonla değerlendirilebilir. Şüpheli düğümlerde iğne biyopsisi tedavi sırasını etkileyebilir.
Patoloji raporunda ne bakılır?
İnvaziv meme kanserinde ER, PR ve HER2 değerlendirmesi tedavi açısından temeldir. Ki-67, uygun koşullarda ek prognostik bilgi sağlayabilir; yorumunda laboratuvarlar arası değişkenlik dikkate alınmalıdır.
- ER / PR pozitifse hormonal tedavi planlanır
- HER2 pozitifse hedefe yönelik tedavi planlanır
- Ki-67 tek başına kemoterapi kararını belirlemez
- Önemli not var
Genetik test ne zaman önerilir?
65 yaş sınırı “bundan sonra test yapılmaz” anlamına gelmez; klinik özelliklere göre test gerekebilir.Yeni meme kanseri tanısı alan 65 yaş ve altındaki hastalara BRCA1/2 genetik testi önerilmesi güncel kılavuzlarla uyumludur. Daha ileri yaşlarda da klinik özelliklere göre test gerekebilir (ör. üçlü negatif hastalık, erkek meme kanseri, bilateral hastalık, güçlü aile öyküsü, bilinen aile mutasyonu). Sonuç hem tedaviyi hem akraba taramasını etkiler; genetik danışmanlık eşlik eder.
Biyopsi kanseri yayar mı?
Standart meme iğne biyopsisinin kanseri klinik açıdan anlamlı biçimde yaydığına dair bir kanıt bulunmamaktadır. Biyopsi, doğru tedaviyi planlamak için temel tanı yöntemidir.
- Önemli not var
Gebelikte görüntüleme nasıl sıralanır?
Gebelikte önce ultrason önerilir; şüphe sürerse tanı doğuma ertelenmez.Gebelikte meme şikayeti doğuma ertelenmez. Önce muayene, hemen ardından ultrason (iyonize radyasyon yoktur; gebelikte ilk tercihtir). Mamografi yalnızca şüphe sürerse, karın korunarak yapılır; rutin tarama ertelenir. Kontrastlı MR genelde tercih edilmez. Gerekirse biyopsi gebelikte de yapılır.
- 1. Muayene ve ultrason
- 2. Gerekirse korumalı mamografi
- 3. MR: özel durum; genelde kaçınılır
Emzirmede görüntüleme
Yine ultrason ilk basamaktır. Çekimden önce memeyi boşaltmak görüntüyü iyileştirir. Mamografi gerektiğinde yapılır. İyileşmeyen kızarıklık veya kitlede mastit sanıp gecikmeyin — görüntüleme ve gerektiğinde biyopsi gerekir.
BI-RADS kategorileri
BI-RADS, görüntüleme bulgusunun standart risk ve öneri dilidir; doğrudan kanser evresi değildir. Kategoriye göre sonraki adım değişir.
| BI-RADS | Anlamı | Genel yaklaşım |
|---|---|---|
| 0 | Değerlendirme tamamlanmamış | Ek görüntüleme veya eski tetkiklerle karşılaştırma |
| 1 | Negatif | Uygun rutin tarama |
| 2 | İyi huylu bulgu | Uygun rutin tarama |
| 3 | Muhtemelen iyi huylu | Genellikle kısa aralıklı görüntüleme takibi (tipik olarak 6, 12 ve 24. aylar; beklenen malignite olasılığı ≈%2 veya daha düşük) |
| 4 | Şüpheli bulgu | Genellikle biyopsi |
| 5 | Malignite olasılığı çok yüksek | Doku tanısı ve tedavi planlaması |
| 6 | Biyopsiyle kanıtlanmış malignite | Bilinen kanserin tedavi değerlendirmesi |
Kanıt
Bilimsel kaynaklar
Kaynakları göster · 3BI-RADS kategorileri ve meme görüntüleme–biyopsi yaklaşımı için ACR / ESMO çerçevesi. BI-RADS 3’te beklenen malignite olasılığı düşük olup tipik takip 6–12–24 ay olabilir; kesin plan rapora göredir.
Kanıt
Bilimsel kaynaklar
- ACR BI-RADS Atlas — Breast Imaging Reporting and Data SystemAmerican College of Radiology (ACR) · Güncel sürümKaynağı aç
- Early breast cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-upESMO · 2024 · DOI: 10.1016/j.annonc.2023.11.016Kaynağı aç
- NCCN Guidelines — Breast CancerNCCN · Güncel sürümKaynağı aç
Kaynak listesi son kontrol: 21 Ağustos 2026. (Sayfa içeriğinin gözden geçirme tarihi üstte ayrı gösterilebilir.)
Randevu al
Yeni veya değişen meme bulgusunda geciktirmeyin; görüntüleme ve gerektiğinde biyopsi ile birlikte planlarız.