Meme Hastalıkları
Meme Kanseri: Belirtileri, Evreleri, Moleküler Tipleri ve Güncel Tedavisi
Meme kanserinde erken tanı, daha sınırlı tedavi seçeneklerinden yararlanma ve başarılı tedavi olasılığını artırabilir.
Meme kanseri, meme dokusundaki hücrelerden gelişen kötü huylu tümörlerin genel adıdır. Hastalığın davranışı ve tedavisi, tümörün biyolojik özelliklerine göre değişir. Meme kanseri ağrısız bir kitleyle ortaya çıkabileceği gibi, hiçbir belirti vermeden tarama mamografisinde de saptanabilir. Tedavi kararı; histolojik tip, tümör boyutu, lenf düğümü durumu, ER/PR/HER2 sonuçları, hastanın genel durumu ve tercihleriyle belirlenir.
Özet
- Ele gelen sertlik veya kitle
- Cilt veya meme başı değişikliği
- Tek taraflı, kendiliğinden, tek kanaldan kanlı veya berrak akıntı
- Koltuk altında şişlik
- Önemli not var
Uyarı bulguları nelerdir?
Yeni kitle, cilt veya meme başı değişikliği ya da şüpheli akıntı varsa tarama randevusunu beklemeden değerlendirin.Yeni kitle, cilt çekintisi, meme başı içeri çekilmesi, ciltte portakal kabuğu veya kızarıklık, koltuk altı şişliği geciktirilmeden değerlendirilir. Özellikle tek memeden, kendiliğinden ve tek kanaldan gelen kanlı veya berrak akıntı değerlendirilmelidir.
- Ele gelen sertlik veya kitle
- Cilt veya meme başı değişikliği
- Tek taraflı, kendiliğinden, tek kanaldan kanlı veya berrak akıntı
- Koltuk altında şişlik
Tarama ne işe yarar?
Mamografi, uygun yaş ve risk grubunda taramanın temel yöntemidir. Klinik muayene, tarama mamografisinin yerine geçmez. Yüksek riskte MR eklenebilir.
İnvaziv kanser ve kanal içi kanser (DCIS)
Duktal karsinoma in situ (DCIS), hücrelerin süt kanallarının dışına yayılmadığı evre 0 bir lezyondur. İnvaziv meme kanserinde ise tümör hücreleri kanal veya lobül sınırını aşmıştır. DCIS ve invaziv kanser farklı yönetilir; biyopsi tipi ve patoloji raporu netleştirir. Ayrıntı: DCIS sayfası.
Risk faktörleri nelerdir?
Yaş, bazı kalıtsal gen değişiklikleri, aile öyküsü, meme yoğunluğu, önceki atipik meme lezyonları ve hormonal maruziyet gibi etkenler riski etkileyebilir. Meme kanseri aile öyküsü olmayan kişilerde de gelişebilir.
Moleküler alt tipler neden önemlidir?
ER ve PR hormon duyarlılığını, HER2 ise hedefe yönelik tedavi olasılığını değerlendirmede önemlidir. Ki-67 hücresel çoğalma hakkında ek bilgi sağlar; tek başına tedavi kararını belirlemez. Aynı evredeki iki tümör farklı ilaç yollarına gidebilir.
- Hormon reseptörü pozitif kanserlerde endokrin tedavi temel seçeneklerden biridir; kemoterapi gereksinimi diğer risk özelliklerine göre değerlendirilir
- HER2 pozitif meme kanserinde anti-HER2 tedaviler önemli yer tutar; kombinasyon evreye ve klinik duruma göre belirlenir
- Üçlü negatif hastalıkta ER, PR ve HER2 negatif olduğu için endokrin ve standart anti-HER2 tedaviler kullanılmaz; kemoterapi, seçilmiş hastalarda immünoterapi ve diğer tedaviler değerlendirilebilir
- Önemli not var
Lenf nodu ve evre
Ele gelen koltuk altı şişliği her zaman kanser demek değildir; görüntüleme ve gerekirse biyopsi ile netleşir.Erken evre meme kanserinde koltuk altı cerrahisi giderek daha seçici uygulanmaktadır. Bazı hastalarda sentinel lenf nodu biyopsisi yeterliyken, uygun düşük riskli hastalarda biyopsi yapılmadan da tedavi planlanabilir. Yaygın tutulumda aksiller disseksiyon konuşulur.
Randevu al
Yeni veya değişen meme bulgusunda geciktirmeyin; görüntüleme ve gerektiğinde biyopsi ile birlikte planlarız.