
Açık TME
Dar / erkek pelvis, ileri lokal hastalık, yoğun yapışıklık veya kapalı yöntemin zorlandığı olgularda güvenli seçenek.
Rektum Kanseri
Rektum kanseri cerrahisinde temel amaç, tümörü uygun cerrahi sınırlarla ve ilgili lenfatik dokuyla birlikte çıkarmaktır. Orta ve alt rektum kanserlerinde total mezorektal eksizyon (TME), onkolojik cerrahinin temel yöntemidir. Üst rektumda yerleşen uygun tümörlerde ise tüm mezorektumun çıkarılması yerine, yeterli distal mezorektal sınır sağlayan parsiyel mezorektal eksizyon uygulanabilir. Ameliyatın kapsamı tümörün yerleşimine, evresine ve pelvik MR bulgularına göre belirlenir. Ameliyat türü (yüksek veya alçak anterior rezeksiyon, ultra-low / ISR, Miles / APR) yalnız santimetreye göre değil; sfinkter/levator ilişkisi, güvenli sınır, beklenen fonksiyon ve MR bulgularına göre seçilir. Açık, laparoskopik veya robotik yaklaşımla yapılabilir. Distal planın anal kanaldan tamamlandığı seçilmiş yol TaTME’dir; TAMIS lokal eksizyonundan farklıdır.
Rektum kanseri cerrahisinde temel amaç, tümörü uygun cerrahi sınırlarla ve ilgili lenfatik dokuyla birlikte çıkarmaktır.
Sol panel
Orta–alt rektum: total mezorektal eksizyon (TME)
Sağ panel
Üst rektum: uygun parsiyel mezorektal eksizyon (PME)
Kanser tanısı tek başına ameliyat kararı demek değildir. Önce evreleme ve (çoğu orta–alt rektumda) neoadjuvan veya TNT yanıtı değerlendirilir; sonra sfinkter korunabilir mi sorusu yanıtlanır. Ameliyat başarısı yalnız bağırsak devamlılığıyla ölçülmez; güvenli sınır, hastalık kontrolü ve yaşam kalitesi birlikte değerlendirilir.
Üst rektumda yüksek anterior rezeksiyon ve uygun olgularda PME; orta–alt rektumda LAR ile TME; sfinktere çok yakın olgularda ultra-low / ISR veya Miles (APR) gündeme gelir.
MR’da anal sfinkter / intersfinkterik plan, mezorektal fasya (CRM) tehdidi ve lokal yayılım, sfinkter koruyucu cerrahiyi mümkün kılıp kılmadığını belirler. APR yalnız “tümör biraz aşağıda” olduğu için seçilmez.
TNT veya kemoradyoterapi sonrası küçülme, daha önce Miles düşünülen bazı olgularda sfinkter koruyucu rezeksiyon şansını artırabilir. Klinik tam yanıtta izle ve bekle de konuşulur.
Çok düşük anastomoz sonrası [LARS](/hastaliklar/rektum-kanseri/lars) (sık tuvalet, aciliyet) riski ile kalıcı stoma yaşamı karşılaştırılır. Pelvik sinirlerin korunması idrar ve cinsel fonksiyonlar için önemlidir. Bilgilendirilmiş tercih şarttır.
Özellikle çok aşağı anastomozlarda olası kaçağın klinik sonuçlarını azaltmak için açılabilir. Kaçak riskini sıfırlamaz; kapatma zamanı anastomoz iyileşmesi ve ek tedavilere göre değişir.
Rektum kanserinde ameliyat kararı yalnızca tümörün makata kaç santimetre uzaklıkta olduğuna göre verilmez.
Sfinkterin korunabilmesi önemli bir avantajdır; ancak sfinkterin anatomik olarak korunması her zaman normal dışkılama fonksiyonunun korunacağı anlamına gelmez.

Sfinkter korunur; kolon–rektum anastomozu yapılır. Orta–alt rektum tümörlerinde en sık sfinkter koruyucu seçenek.
Aşama aşama oku
Çok aşağı uygun tümörlerde sfinkter koruyucu ISR; iç sfinkter kısmen veya tamamen çıkabilir — ayrıntı kartın altında.
Aşama aşama oku
Rektum ve anal kanal çıkarılır; kalıcı kolostomi. Sfinkter tutulumu veya çok distal tümörlerde klasik seçenek.
Aşama aşama okuİntersfinkterik rezeksiyon (ISR), çok aşağı yerleşimli uygun rektum kanserlerinde, onkolojik sınırların güvenli biçimde sağlanabildiği durumlarda uygulanabilen sfinkter koruyucu cerrahidir. Tümörün yerleşimine göre iç anal sfinkterin bir bölümü veya tamamı çıkarılabilir ve koloanal anastomoz yapılır. Koruyucu geçici ileostomi sıklıkla değerlendirilir. Ameliyat sonrası dışkılama sıklığında artış, aciliyet ve inkontinans gelişebileceği için beklenen fonksiyon ameliyat öncesinde konuşulmalıdır.
Kalıcı kolostomi gerektiren abdominoperineal rezeksiyon (APR/Miles), bazı rektum kanserlerinde onkolojik açıdan en güvenli ameliyat olabilir.
Özellikle dış anal sfinkter veya levator kaslarının tutulduğu, güvenli cerrahi sınırların sfinkter korunarak elde edilemediği hastalarda APR gerekebilir.
Bunun yanında, çok düşük anastomoz sonrasında ağır dışkılama bozukluğu beklenen bazı hastalarda da kalıcı stoma seçeneği yaşam kalitesi açısından değerlendirilebilir.
Kalıcı kolostomi, tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Amaç kanserin güvenli tedavisini sağlarken hastanın günlük yaşamını sürdürebileceği bir fonksiyonel sonuç elde etmektir.
Karar hastanın tercihleri, tümörün özellikleri ve cerrahi ekibin değerlendirmesiyle birlikte verilmelidir.
| Ameliyat | Sfinkter | Anastomoz | Stoma | Not |
|---|---|---|---|---|
| LAR | Korunur | Kolorektal (düşük) | Çoğu zaman geçici ileostomi | Orta–alt rektum; LARS riski var |
| Ultra-low / ISR | Kısmen (internal) | Koloanal | Genellikle geçici ileostomi | Çok distal; fonksiyon daha hassas |
| Miles (APR) | Çıkarılır | Yok | Kalıcı kolostomi | Sfinkter tutulumu / çok distal |
Aşağıdaki adımlar özellikle orta ve alt rektumda total mezorektal eksizyon için geçerlidir. Üst rektumda uygun hastalarda parsiyel mezorektal eksizyon planlanabilir.
Genel anestezi, tromboz / antibiyotik profilaksisi. Açık veya minimal invaziv giriş sonrası karın ve karaciğer eksplorasyonu yapılır.
IMA / IMV seviyesi onkolojik plana göre bağlanır. Üreter ve hipogastrik sinirler korunmaya çalışılır.
Mezorektal fasya planında pelvis içinde doğru planda inilir. Mezorektum yırtılmadan, silindirik halde çıkarılır. Ön yüzde Denonvilliers planı; yanlarda sinir koruma önemlidir. Seçilmiş orta–alt tümörde rektumun alt bölümü TaTME ile anal kanaldan da başlatılabilir; her olgunun varsayılanı değildir.
Tümör–sfinkter mesafesi ve tutulum; sfinkter koruyucu anastomoz mu yoksa APR (Miles) mi gerektiğini belirler.
Ameliyat tipi (LAR / ISR / Miles) ile giriş yöntemi (açık / lap / robotik) farklı kararlardır. Orta–alt rektumda aynı TME onkolojisi üç yoldan da yapılabilir. Seçilmiş olguda en alttaki zor kısım TaTME ile anal kanaldan da tamamlanabilir.

Dar / erkek pelvis, ileri lokal hastalık, yoğun yapışıklık veya kapalı yöntemin zorlandığı olgularda güvenli seçenek.

Seçilmiş hastalarda minimal invaziv TME; onkolojik hedefler açık cerrahiyle aynıdır, deneyimli ekip şarttır.

Dar pelviste üç boyutlu görüş ve eklemli aletlerle hassas disseksiyon ve sinir koruma avantajı olabilir.
Anastomoz kaçağı, pelvik enfeksiyon, darlık, idrar ve cinsel fonksiyon değişiklikleri ile taburculuk uyarı belirtileri için ayrı rehbere bakabilirsiniz. Standart Miles/APR’de kolorektal anastomoz yapılmaz; bu nedenle anastomoz kaçağı standart APR komplikasyonu değildir.
Aşağıdaki bağlantılar yalnızca sitede bulunan landmark atlas kartlarına gider. Sayısal özetler ilgili atlas sayfasındadır.
TME kalitesi + kısa RT tartışmasının temel taşlarından biridir.
Deneyimli merkezlerde laparoskopik yaklaşımın onkolojik bağlamını destekler.
Patolojik kalite sonlanımlarının klinik yorumda ayrı tutulması gerektiğini gösterir.
Minimal invaziv cerrahinin patolojik kalite açısından ayrı kanıt kartı olarak okunmasını sağlar.
Dönüşüm, onkoloji ve fonksiyonel sonuçların birlikte okunması gerektiğini hatırlatır.
Randevu al
Rektum planını pelvik MR ve sfinkter mesafesi olmadan netleştirmem; dosyanızı birlikte değerlendirelim.