Yazan ve tıbbi olarak inceleyen: Doç. Dr. Cengiz Dibekoğlu, Genel CerrahiSon güncelleme:
Dalak hastalıkları
Dalak hastalıkları — Splenektomi Sonrası
Aşılar, enfeksiyon riski ve yaşam
Splenektomi sonrası kapsüllü bakterilere (özellikle Streptococcus pneumoniae) karşı risk artar. Overwhelming post-splenectomy infection (OPSI) nadirdir ama ciddidir. Aşı planı ve acil antibiyotik eğitimi hayati öneme sahiptir.
Kısa ve net
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
© Cengiz Dibekoğlu — temsili görsel; izinsiz kullanılamaz
Görsel özeti
- Pnömokok — en kritik; doz/preparat kılavuza göre
- MenACWY ve MenB — aspleni için birlikte planlanır
- Hib (daha önce tam değilse)
- Yıllık influenza
Başlıklara tıklayarak detayı açın
Önerilen aşılar
Anatomik veya fonksiyonel aspleni olan yetişkinlerde pnömokok, MenACWY, MenB ve gerekiyorsa Hib aşılama planı; önceki aşı öyküsü, yaş ve güncel ulusal/uluslararası kılavuza göre düzenlenmelidir. Yıllık influenza ve güncel COVID-19 takvime eklenir. Hepatit B bağışıklığı yoksa değerlendirilir. Elektif ameliyatta mümkünse aşılar ameliyattan önce planlanır.
- Pnömokok — en kritik; doz/preparat kılavuza göre
- MenACWY ve MenB — aspleni için birlikte planlanır
- Hib (daha önce tam değilse)
- Yıllık influenza
- Önemli not var
Aşı planını kişiselleştirin
Önemli nokta: Güncel resmi kılavuz: https://www.cdc.gov/vaccines/hcp/imz-schedules/adults.htmlPCV15/20/21 ve PPSV23 algoritmaları zaman içinde değişebilir; sabit doz listesi yerine enfeksiyon hastalıkları ekibinin güncel resmi kaynaklara (ör. CDC yetişkin aşı takvimi) göre yazdığı tarihli plan esastır. Ameliyat acil olduysa aşılar stabil olduktan sonra tamamlanır. Aşılar profilaktik antibiyotiğin yerine geçmez; ateş gelişirse acil değerlendirme gerekir.
- Önemli not var
Enfeksiyon uyarı işaretleri
Dikkat: Ateş = acil — ‘grip’ sanmayın.Ateş, titreme, halsizlik splenektomili hastada acil değerlendirme gerektirir. Seyahat öncesi (özellikle malarya endemik bölgeler) danışmanlık alınmalıdır.
Profilaktik antibiyotik
Seçilmiş olgularda (çocuk, splenektomi sonrası erken dönem) profilaktik penisilin benzeri ilaç önerilebilir. Süre ve rejim kişisel protokole göre değişir.
Yaşam ve seyahat
Dalak kartı (splenectomy card) taşınması, diş/hekim müdahalelerinde bildirim ve düzenli aşı takibi önerilir. Hamilelik planında erken danışmanlık faydalıdır.
Diş ve invaziv işlemler
Diş çekimi, endoskopi ve benzer invaziv girişimlerde splenektomi öyküsünü bildirin. Seçilmiş olgularda profilaktik antibiyotik veya aşı güncellemesi gerekebilir — karar enfeksiyon hastalıkları ile birlikte verilir.
Randevu / Bilgi
Dalak kitlesi veya splenektomi planı hakkında dosyalarınızla değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz.
Bu sayfalar bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Splenektomi kararı hematoloji, enfeksiyon hastalıkları ve cerrahi ekip koordinasyonu ile verilir.