Tiroid Hastalıkları
Tiroid Hastalıkları — Radyoaktif İyot Tedavisi
Düşük riskte rutin değil; orta riskte seçici; yüksek riskte ve uygun metastazda genellikle önerilir
Radyoaktif iyot (I-131), iyot tutma özelliği bulunan tiroid hücrelerine yönelik bir tedavidir. Seçilmiş diferansiye tiroid kanserlerinde ameliyat sonrasında kullanılabilir. Düşük riskli diferansiye tiroid kanserinde radyoaktif iyot çoğu zaman gerekli değildir. Karar ameliyatın kapsamı, patoloji, nüks riski ve ameliyat sonrası bulgulara göre verilir.
Özet
- ESTIMABL1 — Düşük riskte daha düşük RAI aktivitesi ve hazırlık stratejileri (Faz III)
- SELECT — RAI-dirençli ilerleyen diferansiyede lenvatinib PFS yararı (Faz III)
- DECISION — RAI-dirençli diferansiyede sorafenib PFS yararı (Faz III)
- LIBRETTO-001 — RET değişikliğinde selpercatinib (Faz I/II, tek kollu)
Kimlerde önerilir?
Yüksek nüks riski bulunan veya uzak metastazı olan uygun diferansiye tiroid kanseri hastalarında radyoaktif iyot önemli bir tedavi seçeneğidir. Orta risk grubunda karar otomatik değildir; lenf düğümü tutulumu, tümörün özellikleri ve tedavi sonrası bulgular birlikte değerlendirilir.
Tedavi öncesi hazırlık
Tedaviden önce uygun TSH uyarımı ve gerektiğinde kısa süreli düşük iyotlu diyet planlanabilir. Hazırlık yöntemi hastanın klinik durumuna göre belirlenir.
- Önemli not var
Hangi kanserlerde etkisizdir?
Medüller ve anaplastik tiroid kanserleri radyoaktif iyotla rutin olarak tedavi edilmez. Ayrıca bazı diferansiye tiroid kanserleri zamanla iyot tutma yeteneğini kaybedebilir.
- Önemli not var
Yan etkiler ve önlemler
Ağız kuruluğu, tat değişikliği, tükürük bezlerinde ağrı veya şişlik ve bulantı görülebilir. Uzun dönem riskler uygulanan toplam aktivite ve diğer klinik özelliklerle ilişkilidir. Tedaviden sonra aile bireyleriyle yakın temas, çocuklar ve gebelerle mesafe ve günlük yaşam önlemleri nükleer tıp ekibinin yazılı talimatlarına göre uygulanmalıdır. Radyoaktif iyot gebelikte ve emzirme döneminde uygulanmaz.
Tedavi sonrası takip
Boyun ultrasonu, tiroglobulin ve anti-tiroglobulin antikorları gibi değerlendirmeler hastanın riskine ve tedavi yanıtına göre planlanır. Her kontrolde radyoaktif iyot taraması yapılması gerekmez.
ESTIMABL2 — doğrulanmış özet (Faz III, 5 yıllık analiz)
Total tiroidektomi yapılmış düşük riskli diferansiye tiroid kanserli 776 hasta randomize edildi; beşinci yılda 698 hasta değerlendirilebildi. Beş yılda olay görülmeyenler radyoaktif iyot verilmeyen kolda %93,2, verilen kolda %94,8 idi. Radyoaktif iyot verilmeyen yaklaşımın, önceden belirlenmiş ölçüte göre aşağı kalır olmadığı gösterildi. Bu oranlar genel sağkalım değildir; biyokimyasal ve yapısal bulguları da içeren birleşik sonlanımı gösterir. Yüksek riskli kanserlere genellenemez.
IoN — doğrulanmış özet (Faz III, 2025)
Toplam 504 hasta, total tiroidektomi sonrası radyoaktif iyot uygulanması veya uygulanmaması için randomize edildi. Beş yıllık nükssüz sağkalım radyoaktif iyot verilmeyen kolda %97,9, verilen kolda %96,3 idi. Düşük riskli hasta grubunda radyoaktif iyot uygulanmaması, önceden belirlenmiş aşağı kalmama ölçütünü karşıladı. Yüksek riskli tümörler veya belirgin metastatik hastalık için bu sonuç kullanılamaz.
Diğer çalışmalar — klinik mesaj (kanıt düzeyleri farklı)
Aşağıdaki çalışmalar aynı kanıt düzeyinde sunulmamalıdır. Tek kollu çalışmalarda karşılaştırmalı sağkalım üstünlüğü iddia edilmez:
- ESTIMABL1 — Düşük riskte daha düşük RAI aktivitesi ve hazırlık stratejileri (Faz III)
- SELECT — RAI-dirençli ilerleyen diferansiyede lenvatinib PFS yararı (Faz III)
- DECISION — RAI-dirençli diferansiyede sorafenib PFS yararı (Faz III)
- LIBRETTO-001 — RET değişikliğinde selpercatinib (Faz I/II, tek kollu)
- LIBRETTO-531 — RET-mutant ileri MTC’de selpercatinib ilk basamak (Faz III)
- ROAR — BRAF V600E anaplastikte dabrafenib + trametinib (basket)
Randevu al
Boynunuzda şişlik, ses değişikliği veya daha önce saptanmış bir tiroid nodülü varsa muayene ve ultrasonografi sonuçları birlikte değerlendirilir. Gerekli durumlarda biyopsi veya cerrahi tedavi seçenekleri görüşülür.