Tıbbi editör: Doç. Dr. Cengiz DibekoğluSon gözden geçirme:
Moleküler testler
Moleküler testler — Pankreas
Kalıtsal Genetik Testler ve Tümörün Moleküler Özellikleri
Pankreas duktal adenokarsinomu tanısı alan hastalara, yaşları ve aile öyküleri ne olursa olsun kalıtsal kanser yatkınlığını araştıran genetik testler önerilmelidir. Lokal ileri veya metastatik hastalıkta tümörün moleküler özelliklerinin incelenmesi, nadir de olsa hedefe yönelik tedavi seçeneklerinin belirlenmesine yardımcı olabilir.
Özet
Pankreas duktal adenokarsinomu tanısı alan hastalara, yaşları ve aile öyküleri ne olursa olsun kalıtsal kanser yatkınlığını araştıran genetik testler önerilmelidir.
- Önemli not var
Kalıtsal (germline) test
BRCA1, BRCA2 ve diğer bazı genlerdeki kalıtsal değişiklikler, belirli ilaçlara duyarlılığı etkileyebilir. Patojenik veya olası patojenik bir değişiklik saptanması, aile bireyleri için genetik danışmanlık gereksinimini de gündeme getirebilir. Aile öyküsü olmasa da test önerilir — çünkü kalıtsal bulgu hem tedavi hem aile riskini etkileyebilir.
Tümör (somatik) profili
İleri evre hastalıkta tümör dokusunun moleküler analizi, standart tedavilerin dışında değerlendirilebilecek hedefe yönelik ilaçlar veya klinik araştırmalar açısından bilgi sağlayabilir.
BRCA, PALB2 ve PARP inhibitörleri
Örneğin POLO çalışmasındaki olaparib idame yaklaşımı; metastatik hastalıkta kalıtsal BRCA1/2 mutasyonu bulunan ve birinci basamak platin içeren kemoterapiyle en az 16 hafta progresyon göstermeyen hastaları kapsamıştır.BRCA1, BRCA2 ve PALB2 gibi DNA onarım genlerindeki bazı değişiklikler, platin içeren kemoterapilere duyarlılıkla ilişkili olabilir. Ancak PARP inhibitörlerinin kullanım koşulları genetik değişikliğe, hastalığın evresine ve önceki tedavilere göre farklılık gösterir. BRCA/PALB2 bulgusu, bütün PARP inhibitörlerinin otomatik kullanılabileceği anlamına gelmez.
POLO — doğrulanmış özet (Faz III)
Kalıtsal BRCA1/2 mutasyonu bulunan, metastatik pankreas kanserli ve platin içeren ilk basamak kemoterapi sırasında hastalığı ilerlememiş 154 hasta alındı. Ortanca progresyonsuz sağkalım olaparib kolunda 7,4 ay, plasebo kolunda 3,8 ay idi. Olaparib, uygun hastalarda kanserin ilerlemesine kadar geçen süreyi uzattı; çalışmada genel sağkalım açısından istatistiksel olarak anlamlı üstünlük gösterilmedi.
Aile taraması
Kalıtsal genetik testte hastalıkla ilişkili patojenik veya olası patojenik bir değişiklik saptanırsa, uygun aile bireylerine genetik danışmanlık ve hedefe yönelik test önerilebilir.
Nadir ama hedeflenebilir bulgular
Pankreas kanserinde MSI-H/dMMR, NTRK gen füzyonu, BRAF V600E, HER2 değişiklikleri veya KRAS G12C gibi bazı biyobelirteçler seyrek saptanır. Bu bulgular, uygun hastalarda hedefe yönelik tedavilerin veya immünoterapinin değerlendirilmesine yardımcı olabilir; her değişiklik için aynı düzeyde klinik kanıt bulunmaz.
- Önemli not var
Örnek yeterliliği ve sıvı biyopsi
Moleküler analiz için alınan örnekte yeterli tümör hücresi bulunmaması, araştırılan genetik değişikliklerin olmadığı anlamına gelmez. Gerekirse mevcut doku örneği yeniden değerlendirilir; uygun hastalarda başka bir doku bloğu, yeni biyopsi veya kanda dolaşan tümör DNA’sını (ctDNA) araştıran testler düşünülebilir. Sıvı biyopsi yanlış negatif sonuç verebilir; yorum onkoloji ile yapılır.
- Önemli not var
PDAC ile NET ayrımı
Pankreas duktal adenokarsinomu ile pankreatik nöroendokrin tümörlerin moleküler test algoritmaları ayrı tutulmalıdır. Bu sayfa ağırlıklı olarak duktal adenokarsinom çerçevesindedir; NET için GIST ve NET bölümüne bakınız.
Randevu al
Moleküler test sonuçlarının ne anlama geldiğini ve tedavinizi nasıl etkileyebileceğini görüşmek için iletişime geçebilirsiniz.