Melanomda tedavi; Breslow kalınlığı, ülserasyon, sentinel durumu, evre ve moleküler özelliklere (ör. BRAF) göre değişir. Lokalize hastalıkta cerrahi temeldir; yüksek riskli hastalarda adjuvan veya neoadjuvan immünoterapi, BRAF mutasyonunda hedefli adjuvan ve ileri evrede çift/tek IO gündeme gelebilir.
Bu atlas doğrulanmış faz çalışmalarını hasta dilinde özetler. Altın yıldız otomatik verilmez.
RFS, DMFS, EFS, MSS ve OS birbirinin yerine kullanılmaz. Adjuvan, neoadjuvan ve metastatik sorular ayrıdır. BRAF hedefli tedavi yalnızca mutasyon pozitif hastalara genellenir. Bu özet tedavi önerisi değildir.
Eğitim: pigmentli lezyon ve melanom kuşkusu — landmark atlas giriş görseli
Altın Yıldız — Paradigma Değiştiren2017Kaynak doğrulandı
MSLT-II
Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Sentinel lenf nodu pozitif çıkan uygun melanom hastasında hemen tamamlayıcı lenf nodu diseksiyonu, yakın izleme göre melanomdan kaynaklanan ölüm riskini azaltır mı?
Eskiden
Sentinel pozitif hastalarda çoğu zaman hemen tamamlayıcı (rutin) lenf nodu diseksiyonu planlanırdı.
Bugün
Uygun hastalarda ultrasonla izlem konuşulur; izlemde nüks veya uygun klinik durumda terapötik diseksiyon yapılabilir. Rutin tamamlayıcı diseksiyon otomatik değildir.
Bu çalışma neyi değiştirdi?
Uygun sentinel-pozitif hastalarda rutin tamamlayıcı diseksiyon yerine ultrasonla yakın izlem ve gerekirse terapötik diseksiyon yaygınlaştı.
Hastaya faydası
Seçilmiş hastalarda gereksiz rutin geniş diseksiyon ve lenfödem riskinden kaçınma; melanom ilişkili sağkalım kaybı gösterilmeden.
Araştırma ne buldu?
Üç yılda melanom ilişkili sağkalım her iki grupta da aynıydı (yaklaşık %86). Diseksiyon kolunda bölgesel kontrol daha iyiydi ama lenfödem daha sıktı. Bölgesel kontrol kazanımı melanom ilişkili sağkalım kazanımına dönüşmedi. Terapötik diseksiyon tamamen terk edilmez.
Kimler için geçerli?
Sentinel pozitif uygun hastalar içindir. Makroskopik lenf tutulumu veya izlemde nükste terapötik diseksiyon ayrı endikasyondur.
Neyi kanıtlamadı?
Bölgesel kontrol iyileşmesinin MSS veya OS üstünlüğü olduğunu göstermedi. Terapötik lenf nodu diseksiyonunun tamamen terk edilmesi gerektiğini kanıtlamadı. Makroskopik lenf hastalığında izlemi kanıtlamadı.
Bu özet tedavi önerisi değildir. Karar; hastalık türü, evre, genel durum ve hekim değerlendirmesine göredir.
Altın yıldız gerekçesi: Rutin tamamlayıcı CLND’nin geri çekilmesini sağlayan randomize cerrahi kanıt; bölgesel kontrol ≠ MSS. (2017 · editoryal onay 2026-10)
Melanom — sentinel pozitif (gövde/ekstremite)
📄Temel Klinik Kanıt2016 / final 2019Kaynak doğrulandı
DeCOG-SLT
Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Sentinel pozitif melanomda tamamlayıcı diseksiyon, izleme göre uzak metastazı azaltır mı?
Eskiden
Pozitif sentinel sonrası diseksiyon sık tercih edilirdi.
Bugün
İzlem ve kişiye özel karar MSLT-II ile birlikte güçlendi.
Bu çalışma neyi değiştirdi?
Rutin CLND’nin geri çekilmesini destekleyen ikinci faz III kanıt.
Hastaya faydası
Seçilmiş hastalarda gereksiz diseksiyon toksisitesinden kaçınma.
Araştırma ne buldu?
Beş yılda uzak metastazsız yaşama oranı iki kol arasında anlamlı fark göstermedi; diseksiyon yan etki yükünü artırdı.
Kimler için geçerli?
Gövde/ekstremite sentinel pozitif popülasyon; baş-boyun ayrı değerlendirilir.
Altın Yıldız — Paradigma Değiştiren2018 / 7y analizKaynak doğrulandı
KEYNOTE-054
Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Ameliyatla tamamen çıkarılmış yüksek riskli evre III melanomda pembrolizumab hastalığın geri gelmesini ve uzak yayılmasını geciktirir mi?
Eskiden
Evre III sonrası etkili ve tolere edilebilir sistemik adjuvan seçenekler sınırlıydı; yüksek doz interferon gibi toksik seçenekler konuşulurdu.
Bugün
Uygun hastalarda adjuvan pembrolizumab (PD-1) sık değerlendirilir; karar kurul ve hasta tercihine göredir.
Bu çalışma neyi değiştirdi?
Uygun yüksek riskli evre III’de adjuvan pembrolizumab yaygın bir standart seçenek oldu.
Hastaya faydası
Nüksüz ve uzak metastazsız geçen sürenin uzaması (RFS/DMFS).
Araştırma ne buldu?
Yedi yılda nükssüz oran %50 vs %36; uzak metastazsız %54 vs %42. Bunlar genel sağkalım değildir.
Kimler için geçerli?
Tamamen rezeke yüksek riskli evre III. RFS/DMFS, OS ile karıştırılmaz.
Neyi kanıtlamadı?
Genel sağkalım (OS) üstünlüğünü kanıtlanmış gibi göstermez. Evre IIB/IIC için KEYNOTE-716 ayrı çalışmadır.
Kanıt durumu: Güncel — evre III adjuvan PD-1 (7y RFS/DMFS); OS bu satırda iddia edilmez
Bu özet tedavi önerisi değildir. Karar; hastalık türü, evre, genel durum ve hekim değerlendirmesine göredir.
Altın yıldız gerekçesi: Adjuvan pembrolizumabın uzun dönem RFS/DMFS yararını gösteren temel faz III (7y). (7y EJC 2024 · editoryal onay 2026-10)
Rezeke evre IIIB–C veya IV melanom
📄Temel Klinik Kanıt2017 / 5yKaynak doğrulandı
CheckMate 238
Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Ameliyat sonrası nivolumab, yüksek doz ipilimumaba göre daha mı iyi?
Eskiden
Adjuvan yüksek doz ipilimumab toksik bir seçenekti.
Bugün
Uygun hastalarda adjuvan nivolumab (veya pembrolizumab) öne çıkar.
Bu çalışma neyi değiştirdi?
Adjuvan ortamda PD-1, yüksek doz ipilimumaba tercih edilen seçenek haline geldi.
Hastaya faydası
Daha iyi hastalıksız süre ve daha az ağır yan etki (OS üstünlüğü iddia edilmeden).
Araştırma ne buldu?
Beş yılda hastalıksız kalanların oranı nivolumabta %50, ipilimumabta %39 idi. Yaşam süresi oranları yakındı ve anlamlı üstünlük yoktu. Ağır yan etkiler nivolumabta daha azdı.
Kimler için geçerli?
Evre IIIB–C veya rezeke IV popülasyonu; evre II çalışmalarıyla karıştırılmaz.
Neyi kanıtlamadı?
OS üstünlüğünü göstermedi. Plaseboya karşı KEYNOTE-054 ile aynı soru değildir.
Kanıt durumu: Güncel — adjuvan PD-1 vs ipilimumab (RFS; OS NS)
Bu özet tedavi önerisi değildir. Karar; hastalık türü, evre, genel durum ve hekim değerlendirmesine göredir.
Rezeke evre IIB/IIC melanom
📄Temel Klinik Kanıt2022+Kaynak doğrulandı
KEYNOTE-716
Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Lenf nodu negatif ama yüksek riskli (IIB/IIC) melanomda ameliyat sonrası pembrolizumab yararlı mı?
Eskiden
Evre II’de adjuvan sistemik tedavi rutin değildi.
Bugün
Yüksek riskli IIB/IIC’de adjuvan PD-1 bireysel kararla konuşulur.
Bu çalışma neyi değiştirdi?
Seçilmiş evre IIB/IIC’de adjuvan PD-1 konuşması standartlaştı.
Hastaya faydası
Uzak metastaz / nüks riskinin azaltılması potansiyeli.
Araştırma ne buldu?
Üç yılda uzak metastazsız yaşama oranı pembrolizumabta yaklaşık %84, plaseboda %75 idi. Tekrarlamasız süre de pembrolizumab lehineydi.
Kimler için geçerli?
Yalnızca IIB/IIC; evre III KEYNOTE-054 ile karıştırılmaz.
Neyi kanıtlamadı?
Her evre II hastaya zorunlu tedavi olduğunu kanıtlamadı. OS üstünlüğü bu özette iddia edilmez.
Kanıt durumu: Güncel — evre IIB/IIC adjuvan PD-1
Bu özet tedavi önerisi değildir. Karar; hastalık türü, evre, genel durum ve hekim değerlendirmesine göredir.
Rezeke evre IIB/IIC melanom
📄Temel Klinik Kanıt2023+Kaynak doğrulandı
CheckMate 76K
Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Evre IIB/IIC’de ameliyat sonrası nivolumab nüksü azaltır mı?
Eskiden
Evre II’de adjuvan PD-1 rutin değildi.
Bugün
Seçilmiş IIB/IIC’de adjuvan nivolumab konuşulabilir.
Bu çalışma neyi değiştirdi?
Evre IIB/IIC’de adjuvan nivolumab seçenekler arasına girdi.
Hastaya faydası
Nüks riskinin azaltılması potansiyeli.
Araştırma ne buldu?
Bir yılda hastalıksız kalanların oranı nivolumabta %89, plaseboda %79 idi. Dört yıllık güncellemede fark sürdü; genel sağkalım henüz olgun değil.
Kimler için geçerli?
Yalnızca IIB/IIC; OS olgunluğu beklenirken abartılı OS iddiası yok.
Neyi kanıtlamadı?
Olgun OS üstünlüğü göstermedi (bu güncellemede).
Kanıt durumu: Güncel — RFS; OS olgun değil
Bu özet tedavi önerisi değildir. Karar; hastalık türü, evre, genel durum ve hekim değerlendirmesine göredir.
Ameliyat edilebilir evre III–IV melanom
⏱Gelişen Kanıt2023Kaynak doğrulandı
SWOG S1801
Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Ameliyat edilebilir melanomda pembrolizumaba ameliyattan önce başlamak daha mı iyi?
Eskiden
Çoğu hastada önce cerrahi, sonra adjuvan ilaç planlanırdı.
Bugün
Uygun hastalarda ameliyat öncesi immünoterapi konuşulur.
Bu çalışma neyi değiştirdi?
Seçilmiş hastalarda neoadjuvan PD-1 yaklaşımı güçlendi.
Hastaya faydası
Olaysız geçen sürenin uzaması potansiyeli.
Araştırma ne buldu?
İki yılda olaysız geçen oran ameliyat öncesi + sonrası grupta %72, yalnız ameliyat sonrası grupta %49 idi. Bu, yaşam süresi oranı değildir.
Kimler için geçerli?
Ameliyat edilebilir III–IV; faz II. NADINA kombinasyon rejiminden farklıdır.
Neyi kanıtlamadı?
OS üstünlüğünü bu özette kanıtlamadı. Her hastaya neoadjuvan zorunlu demez.
Kanıt durumu: Güncel — faz II EFS; NADINA ile birlikte okunur
Bu özet tedavi önerisi değildir. Karar; hastalık türü, evre, genel durum ve hekim değerlendirmesine göredir.
Altın Yıldız — Paradigma Değiştiren2024 / 2025 2y güncellemeKaynak doğrulandı
NADINA
Araştırmacılar neyi öğrenmek istedi?
Makroskopik evre III’de ameliyattan önce ipilimumab + nivolumab vermek, önce ameliyat edip sonra nivolumab vermeye göre daha mı iyi?
Eskiden
Çoğu hastada önce cerrahi (terapötik diseksiyon), sonra tek ajan adjuvan PD-1 planlanırdı.
Bugün
Uygun makroskopik evre III’de neoadjuvan ipi+nivo, ardından cerrahi ve yanıta göre adjuvan tedavi konuşulur.
Bu çalışma neyi değiştirdi?
Seçilmiş makroskopik evre III’de neoadjuvan ipi+nivo + yanıt odaklı adjuvan güçlü bir seçenek oldu.
Hastaya faydası
Olaysız ve uzak metastazsız geçen sürenin uzaması potansiyeli; toksisite bedeli açıkça konuşulmalıdır.
Araştırma ne buldu?
İki yılda olaysız geçen oran %77,3 vs %55,7. Ciddi yan etkiler neoadjuvan grupta daha sıktı (~%31 vs ~%16). EFS, OS değildir; OS olgunluğu ayrıca izlenir.
Kimler için geçerli?
Makroskopik rezektabl evre III. Ciddi immün toksisite; OS olgun değil.
Neyi kanıtlamadı?
Genel sağkalım (OS) üstünlüğünü olgun kanıt olarak göstermez. Her evre III hastaya zorunlu kombinasyon demez. Ciddi immün toksisite olmadığını iddia etmez — tam tersine daha sıktır.
Kanıt durumu: Güncel — 2025 2y EFS/DMFS; OS olgun değil; ciddi toksisite notu zorunlu
Bu özet tedavi önerisi değildir. Karar; hastalık türü, evre, genel durum ve hekim değerlendirmesine göredir.
Altın yıldız gerekçesi: Neoadjuvan ipi+nivo EFS üstünlüğü (2y %77,3 vs %55,7, ESMO 2025); toksisite ve OS olgunluğu notu zorunlu. (2024 / 2025 2y · editoryal onay 2026-10)
BRAF mutasyonlu evre III’de etkili oral adjuvan hedefli seçenek yoktu.
Bugün
Uygun BRAF V600+ hastalarda 12 ay dabrafenib + trametinib değerlendirilir; alternatif adjuvan PD-1 ile karşılaştırılarak seçilir.
Bu çalışma neyi değiştirdi?
BRAF V600+ uygun hastalarda adjuvan dabrafenib + trametinib standart seçeneklerden biri oldu.
Hastaya faydası
Nüksüz ve uzak metastazsız geçen sürenin uzaması (RFS/DMFS).
Araştırma ne buldu?
Beş yılda nükssüz oran %52 vs %36. Final OS genel popülasyonda istatistiksel olarak anlamlı değil (P=0,06).
Kimler için geçerli?
Yalnızca BRAF V600E/K. OS NS notu; PD-1 ile başa baş değildir.
Neyi kanıtlamadı?
Genel popülasyonda istatistiksel olarak anlamlı OS üstünlüğünü göstermedi (final P=0,06). BRAF yaban tipinde yarar kanıtlamadı. Adjuvan PD-1’den üstün olduğunu başa baş kanıtlamadı.
Kanıt durumu: Güncel — BRAF V600+ adjuvan RFS/DMFS; final OS genel popülasyonda NS
Bu özet tedavi önerisi değildir. Karar; hastalık türü, evre, genel durum ve hekim değerlendirmesine göredir.
Altın yıldız gerekçesi: BRAF V600+ rezeke evre III’de adjuvan dabrafenib+trametinib RFS/DMFS; final OS genel popülasyonda NS. (2017–2024 · editoryal onay 2026-10)
Nivo+ipi’nin nivo monoterapisine üstünlüğünü primer hipotez olarak kanıtlamadı. Adjuvan ortamda aynı rejimin zorunlu olduğunu göstermedi. Toksisitesiz çift IO iddiası yoktur.
Kanıt durumu: Güncel — 10y OS ile doğrulanmış ileri evre IO standardı; toksisite notu zorunlu
Bu özet tedavi önerisi değildir. Karar; hastalık türü, evre, genel durum ve hekim değerlendirmesine göredir.
Altın yıldız gerekçesi: İleri melanomda 10y OS ile doğrulanmış 1L IO; kollar doğru etiketlenir, nivo+ipi vs nivo primer değildir. (2015 / 10y 2024 · editoryal onay 2026-10)
Bu çalışmalar aynı soruyu mu soruyor?
MSLT-II / DeCOG-SLT – adjuvan PD-1 / COMBI-AD
İlki pozitif sentinel sonrası cerrahi diseksiyon sorusudur. KEYNOTE-054 ve COMBI-AD ameliyat sonrası ilaç sorularıdır; COMBI-AD yalnızca BRAF V600+ içindir.
KEYNOTE-054 – COMBI-AD
İkisi de evre III adjuvandır ama 054 PD-1 (mutasyon bağımsız), COMBI-AD BRAF+MEK (yalnızca V600+) sorusudur. Başa baş üstünlük çalışması değildir.
KEYNOTE-054 – KEYNOTE-716 / CheckMate 76K
054 yüksek riskli evre III; 716 ve 76K evre IIB/IIC. Evreler karıştırılmaz.
SWOG S1801 – NADINA
İkisi de neoadjuvan stratejiyi sorar ama rejim farklıdır (pembrolizumab faz II vs ipi+nivo faz III).
CheckMate 067 – adjuvan / neoadjuvan çalışmalar
067 ileri / metastatik birinci basamak IO sorusudur; evre II/III cerrahi sonrası veya neoadjuvan sorularla aynı değildir.
Hazard ratio; tek başına mutlak risk azalması anlamına gelmez.
Kartlar hasta eğitimi içindir. Bireysel plan dermatoloji, cerrahi, patoloji ve medikal onkoloji ile evre, patoloji ve moleküler testlere göre yapılır.
Bu sayfalar bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı, evreleme veya tedavi planı yerine geçmez. Melanom planı dermatoloji, cerrahi, patoloji ve tıbbi onkoloji ile kişiye özeldir.
Patoloji raporu, Breslow değeri ve varsa görüntülemeleri getirin — cerrahi ve takip planını birlikte netleştiririz.
